Mænuskaði af völdum slysa á Íslandi á árunum 1975-2014
Efst á síðunni er hægt að nálgast greinina í heild sinni með því að smella á hlekkinn Inngangur: Mænuskaði er meðal alvarlegustu afleiðinga slysa og þar sem ekki hefur tekist að finna lækningu við mænuskaða hefur áhersla verið lögð á forvarnarstarf. Nýgengi mænuskaða er breytilegt milli landa og ýms...
Published in: | Læknablaðið |
---|---|
Main Authors: | , , , , |
Other Authors: | |
Format: | Article in Journal/Newspaper |
Language: | Icelandic |
Published: |
Læknafélag Íslands, Læknafélag Reykjavíkur
2016
|
Subjects: | |
Online Access: | http://hdl.handle.net/2336/620054 https://doi.org/10.17992/lbl.2016.11.106 |
id |
ftlandspitaliuni:oai:www.hirsla.lsh.is:2336/620054 |
---|---|
record_format |
openpolar |
spelling |
ftlandspitaliuni:oai:www.hirsla.lsh.is:2336/620054 2023-05-15T16:52:20+02:00 Mænuskaði af völdum slysa á Íslandi á árunum 1975-2014 Epidemiology of Spinal Cord Injury in Iceland from 1975 to 2014 Eyrún Arna Kristinsdóttir Sigrún Knútsdóttir Kristinn Sigvaldason Halldór Jónsson Páll E. Ingvarsson Endurhæfingardeild Landspítala Grensási, læknadeild Háskóla Íslands‚ bæklunarskurðdeild Landspítala, svæfinga- og gjörgæsludeild Landspítala 2016 http://hdl.handle.net/2336/620054 https://doi.org/10.17992/lbl.2016.11.106 is ice Læknafélag Íslands, Læknafélag Reykjavíkur http://www.laeknabladid.is/tolublod/2016/11/nr/6075 Mænuskaði af völdum slysa á Íslandi á árunum 1975-2014 2016, 2016 (11):491 Læknablaðið 00237213 16704959 doi:10.17992/lbl.2016.11.106 http://hdl.handle.net/2336/620054 Læknablaðið Archived with thanks to Læknablaðið Open Access Mænuskaði Tíðni Spinal Cord Injuries/epidemiology Article 2016 ftlandspitaliuni https://doi.org/10.17992/lbl.2016.11.106 2022-05-29T08:22:12Z Efst á síðunni er hægt að nálgast greinina í heild sinni með því að smella á hlekkinn Inngangur: Mænuskaði er meðal alvarlegustu afleiðinga slysa og þar sem ekki hefur tekist að finna lækningu við mænuskaða hefur áhersla verið lögð á forvarnarstarf. Nýgengi mænuskaða er breytilegt milli landa og ýmsar breytingar hafa orðið á faraldsfræði mænuskaða í áranna rás. Markmið þessarar rannsóknar var að kanna faraldsfræði mænuskaða af völdum slysa á Íslandi og leita áhættuþátta sem nýta mætti í forvarnarskyni. Efniviður og aðferðir: Farið var afturskyggnt yfir sjúkraskrár allra sem greindust með mænuskaða samkvæmt ICD-9/ICD-10 á Landspítala á árunum 1975-2014. Upplýsinga var aflað um nýgengi, aldur, kynjaskiptingu og orsakir. Notaður var skalinn American Spinal Injury Association Impairment Scale (AIS) við mat á alvarleika mænuskaða. Niðurstöður: Á rannsóknartímabilinu hlutu 233 einstaklingar mænuskaða af völdum áverka, eða 26 á hverja milljón íbúa á ári að meðaltali. Karlmenn voru 73% og meðalaldurinn 39 ár. Umferðarslys voru algengasta orsök mænuskaða. Oftast var um að ræða bílveltur í dreifbýli og í að minnsta kosti helmingi tilfella voru bílbelti ekki notuð. Fall var næstalgengasta orsök mænuskaða en í þeim orsakaflokki var meðalaldurinn hæstur. Reiðmennsku- og vetraríþróttaslys voru algengust íþrótta- og tómstundaslysa. Í um þriðjungi mænuskaðatilfella var um að ræða alskaða á mænu. Við útskrift höfðu 9% náð fullum bata. Ályktun: Mikilvægt er að efla enn frekar forvarnir og áróður í tengslum við bílbeltanotkun og öryggi á vegum landsins. Einnig þarf að leita leiða til að fækka mænuskaðatilfellum vegna falls, svo sem með því að kanna nánar ástæður falla hjá eldra fólki og bæta öryggisreglur á vinnustöðum. Hugsanlega mætti fækka íþrótta- og tómstundaslysum með forvarnaraðgerðum og bættum öryggisbúnaði. Introduction: Traumatic spinal cord injury (TSCI) is serious and often has long-term consequences. Since no cure has been found the emphasis has been on preventive measures. The incidence of TSCI varies between ... Article in Journal/Newspaper Iceland Hirsla - Landspítali University Hospital research archive Falla ENVELOPE(164.917,164.917,-84.367,-84.367) Náð ENVELOPE(-14.843,-14.843,64.382,64.382) Smella ENVELOPE(29.443,29.443,69.896,69.896) Læknablaðið 2016 11 491 496 |
institution |
Open Polar |
collection |
Hirsla - Landspítali University Hospital research archive |
op_collection_id |
ftlandspitaliuni |
language |
Icelandic |
topic |
Mænuskaði Tíðni Spinal Cord Injuries/epidemiology |
spellingShingle |
Mænuskaði Tíðni Spinal Cord Injuries/epidemiology Eyrún Arna Kristinsdóttir Sigrún Knútsdóttir Kristinn Sigvaldason Halldór Jónsson Páll E. Ingvarsson Mænuskaði af völdum slysa á Íslandi á árunum 1975-2014 |
topic_facet |
Mænuskaði Tíðni Spinal Cord Injuries/epidemiology |
description |
Efst á síðunni er hægt að nálgast greinina í heild sinni með því að smella á hlekkinn Inngangur: Mænuskaði er meðal alvarlegustu afleiðinga slysa og þar sem ekki hefur tekist að finna lækningu við mænuskaða hefur áhersla verið lögð á forvarnarstarf. Nýgengi mænuskaða er breytilegt milli landa og ýmsar breytingar hafa orðið á faraldsfræði mænuskaða í áranna rás. Markmið þessarar rannsóknar var að kanna faraldsfræði mænuskaða af völdum slysa á Íslandi og leita áhættuþátta sem nýta mætti í forvarnarskyni. Efniviður og aðferðir: Farið var afturskyggnt yfir sjúkraskrár allra sem greindust með mænuskaða samkvæmt ICD-9/ICD-10 á Landspítala á árunum 1975-2014. Upplýsinga var aflað um nýgengi, aldur, kynjaskiptingu og orsakir. Notaður var skalinn American Spinal Injury Association Impairment Scale (AIS) við mat á alvarleika mænuskaða. Niðurstöður: Á rannsóknartímabilinu hlutu 233 einstaklingar mænuskaða af völdum áverka, eða 26 á hverja milljón íbúa á ári að meðaltali. Karlmenn voru 73% og meðalaldurinn 39 ár. Umferðarslys voru algengasta orsök mænuskaða. Oftast var um að ræða bílveltur í dreifbýli og í að minnsta kosti helmingi tilfella voru bílbelti ekki notuð. Fall var næstalgengasta orsök mænuskaða en í þeim orsakaflokki var meðalaldurinn hæstur. Reiðmennsku- og vetraríþróttaslys voru algengust íþrótta- og tómstundaslysa. Í um þriðjungi mænuskaðatilfella var um að ræða alskaða á mænu. Við útskrift höfðu 9% náð fullum bata. Ályktun: Mikilvægt er að efla enn frekar forvarnir og áróður í tengslum við bílbeltanotkun og öryggi á vegum landsins. Einnig þarf að leita leiða til að fækka mænuskaðatilfellum vegna falls, svo sem með því að kanna nánar ástæður falla hjá eldra fólki og bæta öryggisreglur á vinnustöðum. Hugsanlega mætti fækka íþrótta- og tómstundaslysum með forvarnaraðgerðum og bættum öryggisbúnaði. Introduction: Traumatic spinal cord injury (TSCI) is serious and often has long-term consequences. Since no cure has been found the emphasis has been on preventive measures. The incidence of TSCI varies between ... |
author2 |
Endurhæfingardeild Landspítala Grensási, læknadeild Háskóla Íslands‚ bæklunarskurðdeild Landspítala, svæfinga- og gjörgæsludeild Landspítala |
format |
Article in Journal/Newspaper |
author |
Eyrún Arna Kristinsdóttir Sigrún Knútsdóttir Kristinn Sigvaldason Halldór Jónsson Páll E. Ingvarsson |
author_facet |
Eyrún Arna Kristinsdóttir Sigrún Knútsdóttir Kristinn Sigvaldason Halldór Jónsson Páll E. Ingvarsson |
author_sort |
Eyrún Arna Kristinsdóttir |
title |
Mænuskaði af völdum slysa á Íslandi á árunum 1975-2014 |
title_short |
Mænuskaði af völdum slysa á Íslandi á árunum 1975-2014 |
title_full |
Mænuskaði af völdum slysa á Íslandi á árunum 1975-2014 |
title_fullStr |
Mænuskaði af völdum slysa á Íslandi á árunum 1975-2014 |
title_full_unstemmed |
Mænuskaði af völdum slysa á Íslandi á árunum 1975-2014 |
title_sort |
mænuskaði af völdum slysa á íslandi á árunum 1975-2014 |
publisher |
Læknafélag Íslands, Læknafélag Reykjavíkur |
publishDate |
2016 |
url |
http://hdl.handle.net/2336/620054 https://doi.org/10.17992/lbl.2016.11.106 |
long_lat |
ENVELOPE(164.917,164.917,-84.367,-84.367) ENVELOPE(-14.843,-14.843,64.382,64.382) ENVELOPE(29.443,29.443,69.896,69.896) |
geographic |
Falla Náð Smella |
geographic_facet |
Falla Náð Smella |
genre |
Iceland |
genre_facet |
Iceland |
op_relation |
http://www.laeknabladid.is/tolublod/2016/11/nr/6075 Mænuskaði af völdum slysa á Íslandi á árunum 1975-2014 2016, 2016 (11):491 Læknablaðið 00237213 16704959 doi:10.17992/lbl.2016.11.106 http://hdl.handle.net/2336/620054 Læknablaðið |
op_rights |
Archived with thanks to Læknablaðið Open Access |
op_doi |
https://doi.org/10.17992/lbl.2016.11.106 |
container_title |
Læknablaðið |
container_volume |
2016 |
container_issue |
11 |
container_start_page |
491 |
op_container_end_page |
496 |
_version_ |
1766042511366684672 |