Zerdüştîlikte Eridvî Sûra Anâhîtâ Kültü
Maddi âlemde üreminin ve hayatın devamı için iki cinsin varlığını gerekli olduğunu gören insan, manevi alemde tanrıların yanında tanrıçaların ve dişi manevi varlıkların da olması gerektiğini düşünmüştür. Bu düşüncesini de dini boyuta taşımıştır. Bunun için Antik Mısır, Mezopotamya, Yunan dinleri ile...
Published in: | Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi |
---|---|
Main Author: | |
Format: | Article in Journal/Newspaper |
Language: | Turkish |
Published: |
Yunus KAPLAN
2023
|
Subjects: | |
Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/pub/korkutataturkiyat/issue/80695/1357293 https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1357293 |
id |
ftdergipark2ojs:oai:dergipark.org.tr:article/1357293 |
---|---|
record_format |
openpolar |
spelling |
ftdergipark2ojs:oai:dergipark.org.tr:article/1357293 2023-11-12T04:25:45+01:00 Zerdüştîlikte Eridvî Sûra Anâhîtâ Kültü Cult of Arədvî Sûrâ Anâhitâ in Zoroastrianism SULAR, Mehmet Emin 2023-09-08 application/pdf https://dergipark.org.tr/tr/pub/korkutataturkiyat/issue/80695/1357293 https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1357293 tur tur Yunus KAPLAN https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3394656 https://dergipark.org.tr/tr/pub/korkutataturkiyat/issue/80695/1357293 doi:10.51531/korkutataturkiyat.1357293 Issue: Özel Sayı 1 (Cumhuriyetin 100. Yılına) 1491-1506 2687-5675 Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi Zerdüştîlik;Âbân Yeşt;Eridvî Sûra Anâhîtâ;Sümer;İştar. Zoroastrianism;Âbân Yaşt;Arədvî Sûrâ Anâhitâ;Sumer;Ishtar. The Writing of History Tarihyazımı info:eu-repo/semantics/article 2023 ftdergipark2ojs https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1357293 2023-11-02T18:11:26Z Maddi âlemde üreminin ve hayatın devamı için iki cinsin varlığını gerekli olduğunu gören insan, manevi alemde tanrıların yanında tanrıçaların ve dişi manevi varlıkların da olması gerektiğini düşünmüştür. Bu düşüncesini de dini boyuta taşımıştır. Bunun için Antik Mısır, Mezopotamya, Yunan dinleri ile Hinduizm’in panteonu tanrı ve tanrıçalardan oluşmuştur. Antik Mısır’da İsis, Sümer’de İnanna, Akad-Babil’de İştar, Yunan’da Afrodit ve Artemis, Hinduizm’de Kali, Lakshmi ve Shashti isimleri zikredilecek bazı önemli tanrıçalardır. Zerdüştîlikte bunun karşılığı Eridvî Sûra Anâhîtâ olmuştur. Bu kültün Zerdüştîliğe girişi konusunda farklı görüşler ileri sürülmüştür. Köken olarak bu inancın, Hint-İran’a dayandığı iddiaları yanında Mezopotamya dinlerinden Zerdüştîliğe geçtiği yönünde görüşler de ifade edilmiştir. Hangi görüş doğru kabul edilirse edilsin Anâhîtâ kültünün Mezopotamya dinlerinin tanrıçalarından özellikle İştar’dan önemli ölçüde etkilendiği bir gerçektir. Anâhîtâ, Zerdüştîlikte büyük tanrı Ahûramazda’nın altında belirli görevleri yürüten Sami dinlerindeki melek inancına denk gelen îzed olarak isimlendirilen bir kategoride yer alır. Tanrının kızı olarak da nitelendirilen Anâhîtâ suyun, yağmurun, bereketin, doğurganlığın, doğumun, evliliğin, aşkın, anneliğin ve zaferin îzedidir. Çalışmanın amacı Anâhîtâ kültünün kaynağını tespit etmeyi, bunun İranlıların inancına ve Zerdüştîliğe ne zaman girdiğini ortaya koymayı ve tarihi süreçte geçirdiği değişimleri belirlemektir. Anâhîtâ kültü İran dışında Ortadoğu, Anadolu, Ermenistan ve Azerbaycan gibi geniş coğrafyalarda farklı milletler arasında da karşılık bulmuştur. Çalışmada, nitel araştırma desenlerinden alan yazın incelemesi metodu kullanılmıştır. Bunun için farklı bilgi kaynaklarından istifade edilmiştir. Arkeolojik veriler, Avesta ve Pehlevi metinleri, kadim coğrafyacı, tarihçi ve seyyahların eserleri ile modern dönem araştırmacıların çalışmaları incelenmiştir. Sonuç olarak Anâhîtâ kültünün başta Mezopotamya olmak üzere başka din ve kültürlerden Zerdüştîliğe ... Article in Journal/Newspaper sami DergiPark Akademik (E-Journals) Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi |
institution |
Open Polar |
collection |
DergiPark Akademik (E-Journals) |
op_collection_id |
ftdergipark2ojs |
language |
Turkish |
topic |
Zerdüştîlik;Âbân Yeşt;Eridvî Sûra Anâhîtâ;Sümer;İştar. Zoroastrianism;Âbân Yaşt;Arədvî Sûrâ Anâhitâ;Sumer;Ishtar. The Writing of History Tarihyazımı |
spellingShingle |
Zerdüştîlik;Âbân Yeşt;Eridvî Sûra Anâhîtâ;Sümer;İştar. Zoroastrianism;Âbân Yaşt;Arədvî Sûrâ Anâhitâ;Sumer;Ishtar. The Writing of History Tarihyazımı SULAR, Mehmet Emin Zerdüştîlikte Eridvî Sûra Anâhîtâ Kültü |
topic_facet |
Zerdüştîlik;Âbân Yeşt;Eridvî Sûra Anâhîtâ;Sümer;İştar. Zoroastrianism;Âbân Yaşt;Arədvî Sûrâ Anâhitâ;Sumer;Ishtar. The Writing of History Tarihyazımı |
description |
Maddi âlemde üreminin ve hayatın devamı için iki cinsin varlığını gerekli olduğunu gören insan, manevi alemde tanrıların yanında tanrıçaların ve dişi manevi varlıkların da olması gerektiğini düşünmüştür. Bu düşüncesini de dini boyuta taşımıştır. Bunun için Antik Mısır, Mezopotamya, Yunan dinleri ile Hinduizm’in panteonu tanrı ve tanrıçalardan oluşmuştur. Antik Mısır’da İsis, Sümer’de İnanna, Akad-Babil’de İştar, Yunan’da Afrodit ve Artemis, Hinduizm’de Kali, Lakshmi ve Shashti isimleri zikredilecek bazı önemli tanrıçalardır. Zerdüştîlikte bunun karşılığı Eridvî Sûra Anâhîtâ olmuştur. Bu kültün Zerdüştîliğe girişi konusunda farklı görüşler ileri sürülmüştür. Köken olarak bu inancın, Hint-İran’a dayandığı iddiaları yanında Mezopotamya dinlerinden Zerdüştîliğe geçtiği yönünde görüşler de ifade edilmiştir. Hangi görüş doğru kabul edilirse edilsin Anâhîtâ kültünün Mezopotamya dinlerinin tanrıçalarından özellikle İştar’dan önemli ölçüde etkilendiği bir gerçektir. Anâhîtâ, Zerdüştîlikte büyük tanrı Ahûramazda’nın altında belirli görevleri yürüten Sami dinlerindeki melek inancına denk gelen îzed olarak isimlendirilen bir kategoride yer alır. Tanrının kızı olarak da nitelendirilen Anâhîtâ suyun, yağmurun, bereketin, doğurganlığın, doğumun, evliliğin, aşkın, anneliğin ve zaferin îzedidir. Çalışmanın amacı Anâhîtâ kültünün kaynağını tespit etmeyi, bunun İranlıların inancına ve Zerdüştîliğe ne zaman girdiğini ortaya koymayı ve tarihi süreçte geçirdiği değişimleri belirlemektir. Anâhîtâ kültü İran dışında Ortadoğu, Anadolu, Ermenistan ve Azerbaycan gibi geniş coğrafyalarda farklı milletler arasında da karşılık bulmuştur. Çalışmada, nitel araştırma desenlerinden alan yazın incelemesi metodu kullanılmıştır. Bunun için farklı bilgi kaynaklarından istifade edilmiştir. Arkeolojik veriler, Avesta ve Pehlevi metinleri, kadim coğrafyacı, tarihçi ve seyyahların eserleri ile modern dönem araştırmacıların çalışmaları incelenmiştir. Sonuç olarak Anâhîtâ kültünün başta Mezopotamya olmak üzere başka din ve kültürlerden Zerdüştîliğe ... |
format |
Article in Journal/Newspaper |
author |
SULAR, Mehmet Emin |
author_facet |
SULAR, Mehmet Emin |
author_sort |
SULAR, Mehmet Emin |
title |
Zerdüştîlikte Eridvî Sûra Anâhîtâ Kültü |
title_short |
Zerdüştîlikte Eridvî Sûra Anâhîtâ Kültü |
title_full |
Zerdüştîlikte Eridvî Sûra Anâhîtâ Kültü |
title_fullStr |
Zerdüştîlikte Eridvî Sûra Anâhîtâ Kültü |
title_full_unstemmed |
Zerdüştîlikte Eridvî Sûra Anâhîtâ Kültü |
title_sort |
zerdüştîlikte eridvî sûra anâhîtâ kültü |
publisher |
Yunus KAPLAN |
publishDate |
2023 |
url |
https://dergipark.org.tr/tr/pub/korkutataturkiyat/issue/80695/1357293 https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1357293 |
genre |
sami |
genre_facet |
sami |
op_source |
Issue: Özel Sayı 1 (Cumhuriyetin 100. Yılına) 1491-1506 2687-5675 Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi |
op_relation |
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3394656 https://dergipark.org.tr/tr/pub/korkutataturkiyat/issue/80695/1357293 doi:10.51531/korkutataturkiyat.1357293 |
op_doi |
https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1357293 |
container_title |
Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi |
_version_ |
1782339868775415808 |