Garra boját ja fiinna nieiddat - Heteronormativitehta sámi čáppagirjjálašvuođas - Oskal, Berit Margrethe Andersdatter (UiT Norges arktiske universitet, 2015)
Dán dutkamušas guorahalan movt heteronormativitehta boahtá ovdan sámi čáppagirjjálašvuođas. Ulbmil lea gávnnahit makkár kultuvrra sámi čáppagirjjálašvuohta ovddida normálan, lunddolažžan ja árvvus adnojuvvon kultuvran ráhkisvuođa ja seksualitehta dáfus, ja mii lea dasto dat mii olgguštuvvo dahje hilgojuvvo. Dutkamuša vuođđun leat queer-teoriijat, sosialiserenteoriijat ja sohkabealsosialiserenteoriijat, ja dutkanmetoda lea kritihkalaš diskursaanalysa. Guorahalan njeallje sámi romána mat leat čállojuvvon ođđasit áiggis, maŋŋel jagi 2000, ja mat govvidit dálá sámi servodaga. Sámi servodagas lea oppalaččat olu jávohisvuohta homofiillaid ja LHBT-áššiid birra, ja fáddá lea maiddái unnán dutkojuvvon. Dat moadde dutkamuša mat gávdnojit konkluderejit ee. ahte sohkabealrollat, bearaščanastagat, osku, árbevierut, vealaheapmi ja ovdagáttut dahket váttisin dovddastit iežas lesban dahje homofiilan sámi birrasiin. Mu dutkamuš gođđá oktii dáid ovddeš dutkamušaid dan bokte ahte dat guorahallá sihke árbevirolaš sohkabealrollaid ja LHBT-olbmuid dili dálá servodagas, ja čatná daid oktii čáppagirjjálašvuođa bokte. Dákkár dutkamis lea mearkkašupmi olu olbmuide, ja lea mielde fállame dehálaš fuomášumi queer-dutkama áigumuša mielde, namalassii ahte olbmo ii sáhte málle sisa coggat.