„Życie żołnierza jest marszem przez rózgi i policzki”. Traumatyczne wspomnienia polskich zesłańców politycznych wcielonych do Korpusu Kaukaskiego i Orenburskiego w I połowie XIX wieku
Karna służba w armii rosyjskiej – obok zesłania na syberyjską katorgę oraz na osiedlenie – stanowiła jedną z głównych form represji stosowaną wobec Polaków skazanych za przestępstwa polityczne pod zaborem rosyjskim w pierwszej połowie XIX wieku. Oficerowie mogli z czasem ubiegać się o dymisję, ale l...
Published in: | Tematy i Konteksty |
---|---|
Main Author: | |
Format: | Article in Journal/Newspaper |
Language: | Polish |
Published: |
Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego
2023
|
Subjects: | |
Online Access: | https://repozytorium.ur.edu.pl/handle/item/9474 https://doi.org/10.15584/tik.2023.9 |
id |
ftunivrzeszow:oai:repozytorium.ur.edu.pl:item/9474 |
---|---|
record_format |
openpolar |
spelling |
ftunivrzeszow:oai:repozytorium.ur.edu.pl:item/9474 2024-01-28T10:08:59+01:00 „Życie żołnierza jest marszem przez rózgi i policzki”. Traumatyczne wspomnienia polskich zesłańców politycznych wcielonych do Korpusu Kaukaskiego i Orenburskiego w I połowie XIX wieku “A Soldier’s Life Is a March Through Strikes and Blows.” Traumatic Memories of the Polish Exiles Conscripted into the Caucasian and Orenburg Corps in the First Half of the 19th Century Chrostek, Mariusz 2023-12 application/pdf https://repozytorium.ur.edu.pl/handle/item/9474 https://doi.org/10.15584/tik.2023.9 pol pol Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego Tematy i Konteksty 13(18) 2023, s. 149-164 doi:10.15584/tik.2023.9 2719-8561 2299-8365 https://repozytorium.ur.edu.pl/handle/item/9474 Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Poland http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/pl/ polscy zesłańcy zesłani do armii carskiej bicie żołnierzy-zesłańców chłosta w armii carskiej okrucieństwo w armii rosyjskiej w XIX w Korpus Kaukaski Korpus Orenburski Polish exiles conscripted to the tsarist army beating of exiled soldiers flogging in the tsarist army cruelty in the Russian army in the 19th century the Caucasian Corps the Orenburg Corps article 2023 ftunivrzeszow https://doi.org/10.15584/tik.2023.9 2024-01-02T18:17:43Z Karna służba w armii rosyjskiej – obok zesłania na syberyjską katorgę oraz na osiedlenie – stanowiła jedną z głównych form represji stosowaną wobec Polaków skazanych za przestępstwa polityczne pod zaborem rosyjskim w pierwszej połowie XIX wieku. Oficerowie mogli z czasem ubiegać się o dymisję, ale los prostych żołnierzy był okrutny, o czym przekonują pamiętniki i listy zesłańców wcielonych do Korpusu Kaukaskiego (m.in. Mateusza Gralewskiego, Zygmunta Rewkowskiego, Franciszka Sawicza, Hipolita Jaworskiego, Władysława Jurkowskiego) i Orenburskiego (m.in. Adolfa Jabłońskiego, Bronisława Zaleskiego, Maksymiliana Jatowta, Waleriana Staniszewskiego), a także Agatona Gillera służącego na wschodzie Syberii. Tysiące kilometrów do miejsca zesłania pokonywali pieszo, przeważnie zakuci w kajdany i łańcuchy, głodni, maszerując bez względu na silne mrozy, dokuczliwe upały i ulewne deszcze, często po górach. Nocowali na tak zwanych etapach w starych, drewnianych, zniszczonych barakach, nigdy nie wietrzonych, pełnych robactwa. Spali na pryczach lub gołej ziemi wśród ekskrementów, co powodowało epidemie i zgony. Tragizm polskich żołnierzy wynikał również z konieczności udziału w podbojach imperialnych carskiej armii – musieli wraz z Rosjanami napadać i mordować ludy Kaukazu, dzisiejszego Kazachstanu, zachodniej Syberii, broniące swojej wolności. Na co dzień mieszkali w ciasnych ziemiankach, gdzie spali na gołej ziemi w brudnych barłogach, w mundurze i butach, sami także brudni, często ochlapani nieczystościami. Prości sołdaci byli ciągle bici, upokarzani fizycznie i psychicznie. Bicie pięściami zależało od humoru dowódców. Najbardziej okrutna była publiczna chłosta. Bito kijami, pałkami, rózgami, batem, pejczem i knutem. Wysokość kary wynosiła od kilkuset do kilku tysięcy uderzeń, co często kończyło się śmiercią ofiary w męczarniach. Karano chłostą nawet za drobne lub domniemane przewinienia. Powszechne okrucieństwo rozwijało sadyzm u dowódców, wśród których szerzyła się demoralizacja (pijaństwo, hazard, domy publiczne). Ulegali ... Article in Journal/Newspaper sami University of Rzeszów (UR): Repository Tematy i Konteksty 18 13 149 164 |
institution |
Open Polar |
collection |
University of Rzeszów (UR): Repository |
op_collection_id |
ftunivrzeszow |
language |
Polish |
topic |
polscy zesłańcy zesłani do armii carskiej bicie żołnierzy-zesłańców chłosta w armii carskiej okrucieństwo w armii rosyjskiej w XIX w Korpus Kaukaski Korpus Orenburski Polish exiles conscripted to the tsarist army beating of exiled soldiers flogging in the tsarist army cruelty in the Russian army in the 19th century the Caucasian Corps the Orenburg Corps |
spellingShingle |
polscy zesłańcy zesłani do armii carskiej bicie żołnierzy-zesłańców chłosta w armii carskiej okrucieństwo w armii rosyjskiej w XIX w Korpus Kaukaski Korpus Orenburski Polish exiles conscripted to the tsarist army beating of exiled soldiers flogging in the tsarist army cruelty in the Russian army in the 19th century the Caucasian Corps the Orenburg Corps Chrostek, Mariusz „Życie żołnierza jest marszem przez rózgi i policzki”. Traumatyczne wspomnienia polskich zesłańców politycznych wcielonych do Korpusu Kaukaskiego i Orenburskiego w I połowie XIX wieku |
topic_facet |
polscy zesłańcy zesłani do armii carskiej bicie żołnierzy-zesłańców chłosta w armii carskiej okrucieństwo w armii rosyjskiej w XIX w Korpus Kaukaski Korpus Orenburski Polish exiles conscripted to the tsarist army beating of exiled soldiers flogging in the tsarist army cruelty in the Russian army in the 19th century the Caucasian Corps the Orenburg Corps |
description |
Karna służba w armii rosyjskiej – obok zesłania na syberyjską katorgę oraz na osiedlenie – stanowiła jedną z głównych form represji stosowaną wobec Polaków skazanych za przestępstwa polityczne pod zaborem rosyjskim w pierwszej połowie XIX wieku. Oficerowie mogli z czasem ubiegać się o dymisję, ale los prostych żołnierzy był okrutny, o czym przekonują pamiętniki i listy zesłańców wcielonych do Korpusu Kaukaskiego (m.in. Mateusza Gralewskiego, Zygmunta Rewkowskiego, Franciszka Sawicza, Hipolita Jaworskiego, Władysława Jurkowskiego) i Orenburskiego (m.in. Adolfa Jabłońskiego, Bronisława Zaleskiego, Maksymiliana Jatowta, Waleriana Staniszewskiego), a także Agatona Gillera służącego na wschodzie Syberii. Tysiące kilometrów do miejsca zesłania pokonywali pieszo, przeważnie zakuci w kajdany i łańcuchy, głodni, maszerując bez względu na silne mrozy, dokuczliwe upały i ulewne deszcze, często po górach. Nocowali na tak zwanych etapach w starych, drewnianych, zniszczonych barakach, nigdy nie wietrzonych, pełnych robactwa. Spali na pryczach lub gołej ziemi wśród ekskrementów, co powodowało epidemie i zgony. Tragizm polskich żołnierzy wynikał również z konieczności udziału w podbojach imperialnych carskiej armii – musieli wraz z Rosjanami napadać i mordować ludy Kaukazu, dzisiejszego Kazachstanu, zachodniej Syberii, broniące swojej wolności. Na co dzień mieszkali w ciasnych ziemiankach, gdzie spali na gołej ziemi w brudnych barłogach, w mundurze i butach, sami także brudni, często ochlapani nieczystościami. Prości sołdaci byli ciągle bici, upokarzani fizycznie i psychicznie. Bicie pięściami zależało od humoru dowódców. Najbardziej okrutna była publiczna chłosta. Bito kijami, pałkami, rózgami, batem, pejczem i knutem. Wysokość kary wynosiła od kilkuset do kilku tysięcy uderzeń, co często kończyło się śmiercią ofiary w męczarniach. Karano chłostą nawet za drobne lub domniemane przewinienia. Powszechne okrucieństwo rozwijało sadyzm u dowódców, wśród których szerzyła się demoralizacja (pijaństwo, hazard, domy publiczne). Ulegali ... |
format |
Article in Journal/Newspaper |
author |
Chrostek, Mariusz |
author_facet |
Chrostek, Mariusz |
author_sort |
Chrostek, Mariusz |
title |
„Życie żołnierza jest marszem przez rózgi i policzki”. Traumatyczne wspomnienia polskich zesłańców politycznych wcielonych do Korpusu Kaukaskiego i Orenburskiego w I połowie XIX wieku |
title_short |
„Życie żołnierza jest marszem przez rózgi i policzki”. Traumatyczne wspomnienia polskich zesłańców politycznych wcielonych do Korpusu Kaukaskiego i Orenburskiego w I połowie XIX wieku |
title_full |
„Życie żołnierza jest marszem przez rózgi i policzki”. Traumatyczne wspomnienia polskich zesłańców politycznych wcielonych do Korpusu Kaukaskiego i Orenburskiego w I połowie XIX wieku |
title_fullStr |
„Życie żołnierza jest marszem przez rózgi i policzki”. Traumatyczne wspomnienia polskich zesłańców politycznych wcielonych do Korpusu Kaukaskiego i Orenburskiego w I połowie XIX wieku |
title_full_unstemmed |
„Życie żołnierza jest marszem przez rózgi i policzki”. Traumatyczne wspomnienia polskich zesłańców politycznych wcielonych do Korpusu Kaukaskiego i Orenburskiego w I połowie XIX wieku |
title_sort |
„życie żołnierza jest marszem przez rózgi i policzki”. traumatyczne wspomnienia polskich zesłańców politycznych wcielonych do korpusu kaukaskiego i orenburskiego w i połowie xix wieku |
publisher |
Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego |
publishDate |
2023 |
url |
https://repozytorium.ur.edu.pl/handle/item/9474 https://doi.org/10.15584/tik.2023.9 |
genre |
sami |
genre_facet |
sami |
op_relation |
Tematy i Konteksty 13(18) 2023, s. 149-164 doi:10.15584/tik.2023.9 2719-8561 2299-8365 https://repozytorium.ur.edu.pl/handle/item/9474 |
op_rights |
Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Poland http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/pl/ |
op_doi |
https://doi.org/10.15584/tik.2023.9 |
container_title |
Tematy i Konteksty |
container_volume |
18 |
container_issue |
13 |
container_start_page |
149 |
op_container_end_page |
164 |
_version_ |
1789338457078759424 |