Şemsettin Sami'nin "Kamus-ı Fansevi"sindeki edebi terimler üzerine bir araştırma - Tunç, Seyfettin (Ege Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 1999)
"Şemsettin Sami'nin Kamus-ı Fransevi'sindeki Edebi Terimler Üzerinde Bir Araştırma" adlı Yüksek Lisans çalışmamızın birinci bölümünde, "Kamus-ı Fransevi"deki dil ve edebiyatla ilgili terimler taranarak bulunmuş ve bu terimler, Arap alfabesinden Latin alfabesine aktarılmıştır. İkinci bölümde Fransızca-Osmanlıca olan bu sözlük üzerinde tam tersi bir çalışma yapılarak Osmanlıca-Fransızca bir sözlük elde edilmiştir. Varılan sonuçları şöyle özetleyebiliriz: 1-Fransız retoriği ile Türk belagati arasında büyük benzerlikler bulunmasına rağmen farklı tasnif sistemlerine sahiptirler. Bunun sonucu terminolojiye yansımış ve terimler kapsam yönünden farklılaşmıştır. 2-Fransızca terimlerin bazılarının Türkçe tek terimle karşılanamadığı görülmüştür. 3-Birçok Türkçe terimin de Fransızca tek bir terimle karşılanamadığı görülmüştür. 4-Bazı genel terimlerin iki dilde tamamen örtüştüğü gözlenmiştir. 5-İki terminoloji arasında şöyle bir paradoksun bulunduğu tespit edilmiştir: Osmanlıca'da sinonim terimler, Fransızca'dan daha çoktur. Buna karşılık Fransızca terimler sinonim olmaktan ziyade "oppositionnel"dir; yani mukabiliyet ilişkisi içindedir. Bu durum Fransızca terimlerin daha belirgin ve kesin olmasını sağlamaktadır. 6-Fransızca'da farklı olguları ifade eden terimlerin sayısı, Osmanlıca terimlerden fazladır ve bu terimlere karşılık bulunması gerekmektedir. Şemsettin Sami, farklı olguları ifade eden bu Fransızca terimleri çok zaman tanımlamakla yetinmiştir. Bu terimlerin günümüz Türkçe'sinde de hala karşılıkları yoktur. In the first chapter of our upper greduate study that terms about language and literature in "Kâmûs-ı FransevT were scanned and found, and this terms were changed from Arabian elphabet into Latin. In the second chapter, this French-Ottoman Turkish dictionary, with an inversing operation was turned into a Ottoman Turkish-French dictionary. The results that are reached can be summarized like that: 1 -Although there are similarities between French rhetoric and Turkish rhetoric they have got different classification ...