Ötüken yış bahsine ilave: Varenglerin yolundaki Rusya dağları
İskandinavya’dan Karadeniz’e gelen Varenglerin yolunu tarif eden 10. yy’dan bir Bizans kaynağı, Batı Rusya’da hafif yükseltiler dışında dağlık olmasının sözkonusu olmadığını bildiğimiz bir bölgede dağlardan bahsetmektedir. Buranın şimdiki Smolensk kenti yakınlarındaki Valday Tepeleri bölgesi olduğun...
Main Author: | |
---|---|
Other Authors: | |
Format: | Article in Journal/Newspaper |
Language: | Turkish |
Published: |
2009
|
Subjects: | |
Online Access: | https://hdl.handle.net/11454/12759 https://app.trdizin.gov.tr/makale/TVRBeE5qWTBOQT09 |
id |
ftunivege:oai:acikerisim.ege.edu.tr:11454/12759 |
---|---|
record_format |
openpolar |
spelling |
ftunivege:oai:acikerisim.ege.edu.tr:11454/12759 2023-05-15T16:02:55+02:00 Ötüken yış bahsine ilave: Varenglerin yolundaki Rusya dağları Addendum to the Ötüken yısh question: The Rus' mountains on the vareng road southward Karatay Osman Ege Üniversitesi 2009 https://hdl.handle.net/11454/12759 https://app.trdizin.gov.tr/makale/TVRBeE5qWTBOQT09 tur tur Makale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı Karadeniz Araştırmaları 2536-5126 https://app.trdizin.gov.tr/makale/TVRBeE5qWTBOQT09 https://hdl.handle.net/11454/12759 5 20 19 27 info:eu-repo/semantics/openAccess Dil Bilim article 2009 ftunivege 2022-05-02T06:45:30Z İskandinavya’dan Karadeniz’e gelen Varenglerin yolunu tarif eden 10. yy’dan bir Bizans kaynağı, Batı Rusya’da hafif yükseltiler dışında dağlık olmasının sözkonusu olmadığını bildiğimiz bir bölgede dağlardan bahsetmektedir. Buranın şimdiki Smolensk kenti yakınlarındaki Valday Tepeleri bölgesi olduğunu tahmin ediyoruz. Bu önemli ve ormanlık bölgeden dört büyük nehir, İdil, Dnyeper, Batı Dvina ve Lovat kaynaklarını alırlar. Burada bir dil meselesiyle karşı karşıyayız. Doğu Slavları da diğer pek çok millet gibi hem dağ, hem de ormanı aynı kelime ile (burada gora) adlandırıyorlardı. Bu, Türklerin erken kayıtlarında karşımıza çıkan Ötüken Yış kullanımına benzemektedir. Yış kelimesi aslında ‘orman’ anlamına gelmektedir, fakat Ötüken ile birlikte kullanıldığı durumlarda ‘memleket’ manasını vermekte, başka durumlarda da çoğunlukla ‘dağ’ anlamına gelmektedir. Gora kelimesi tüm Slav dillerinde ‘dağ’, Bulgarcada ise ‘orman’ demektir. Bu iki kullanımın bir araya geldiği bazı kökler mevcut olmalıdır. Burada incelenen örnekte Doğu Slavlarının erken dönem dilinde bu durumla ile muhatabız. A Byzantine source from the X century (De Administrando Imperio), by telling about how the Nordic Varengs used to come to Black Sea, mentiones some mountains in Western Russia, which is only a flat plain with rare heightnesses that cannot be classified as mountain. The mentioned region seems to be the Valdai hills around the western Russian city Smolensk, from where stems the great rivers Volga, Dnieper, Western Dvina and Lovat’. Here is a phylological question: Early Slavs called both forest and mountain as gora, as done by many other nations, and as it is the case with the Early Turkic place name Ötüken Yısh. The second word originally means ‘forest’, but in the Ötüken case it is simply ‘land’, while in majority of cases it defines ‘mountains’. The word gora means ‘mountain’ in all Slavic languages, and ‘forest’ in Bulgarian. There should be some roots, where these two usages come together. This is reflected in the language of Early Medieval Eastern Slavs. Article in Journal/Newspaper dvina Ege University Institutional Repository Gora ENVELOPE(42.420,42.420,63.021,63.021) Rus’ ENVELOPE(155.950,155.950,54.200,54.200) Valday ENVELOPE(35.513,35.513,63.429,63.429) |
institution |
Open Polar |
collection |
Ege University Institutional Repository |
op_collection_id |
ftunivege |
language |
Turkish |
topic |
Dil Bilim |
spellingShingle |
Dil Bilim Karatay Osman Ötüken yış bahsine ilave: Varenglerin yolundaki Rusya dağları |
topic_facet |
Dil Bilim |
description |
İskandinavya’dan Karadeniz’e gelen Varenglerin yolunu tarif eden 10. yy’dan bir Bizans kaynağı, Batı Rusya’da hafif yükseltiler dışında dağlık olmasının sözkonusu olmadığını bildiğimiz bir bölgede dağlardan bahsetmektedir. Buranın şimdiki Smolensk kenti yakınlarındaki Valday Tepeleri bölgesi olduğunu tahmin ediyoruz. Bu önemli ve ormanlık bölgeden dört büyük nehir, İdil, Dnyeper, Batı Dvina ve Lovat kaynaklarını alırlar. Burada bir dil meselesiyle karşı karşıyayız. Doğu Slavları da diğer pek çok millet gibi hem dağ, hem de ormanı aynı kelime ile (burada gora) adlandırıyorlardı. Bu, Türklerin erken kayıtlarında karşımıza çıkan Ötüken Yış kullanımına benzemektedir. Yış kelimesi aslında ‘orman’ anlamına gelmektedir, fakat Ötüken ile birlikte kullanıldığı durumlarda ‘memleket’ manasını vermekte, başka durumlarda da çoğunlukla ‘dağ’ anlamına gelmektedir. Gora kelimesi tüm Slav dillerinde ‘dağ’, Bulgarcada ise ‘orman’ demektir. Bu iki kullanımın bir araya geldiği bazı kökler mevcut olmalıdır. Burada incelenen örnekte Doğu Slavlarının erken dönem dilinde bu durumla ile muhatabız. A Byzantine source from the X century (De Administrando Imperio), by telling about how the Nordic Varengs used to come to Black Sea, mentiones some mountains in Western Russia, which is only a flat plain with rare heightnesses that cannot be classified as mountain. The mentioned region seems to be the Valdai hills around the western Russian city Smolensk, from where stems the great rivers Volga, Dnieper, Western Dvina and Lovat’. Here is a phylological question: Early Slavs called both forest and mountain as gora, as done by many other nations, and as it is the case with the Early Turkic place name Ötüken Yısh. The second word originally means ‘forest’, but in the Ötüken case it is simply ‘land’, while in majority of cases it defines ‘mountains’. The word gora means ‘mountain’ in all Slavic languages, and ‘forest’ in Bulgarian. There should be some roots, where these two usages come together. This is reflected in the language of Early Medieval Eastern Slavs. |
author2 |
Ege Üniversitesi |
format |
Article in Journal/Newspaper |
author |
Karatay Osman |
author_facet |
Karatay Osman |
author_sort |
Karatay Osman |
title |
Ötüken yış bahsine ilave: Varenglerin yolundaki Rusya dağları |
title_short |
Ötüken yış bahsine ilave: Varenglerin yolundaki Rusya dağları |
title_full |
Ötüken yış bahsine ilave: Varenglerin yolundaki Rusya dağları |
title_fullStr |
Ötüken yış bahsine ilave: Varenglerin yolundaki Rusya dağları |
title_full_unstemmed |
Ötüken yış bahsine ilave: Varenglerin yolundaki Rusya dağları |
title_sort |
ötüken yış bahsine ilave: varenglerin yolundaki rusya dağları |
publishDate |
2009 |
url |
https://hdl.handle.net/11454/12759 https://app.trdizin.gov.tr/makale/TVRBeE5qWTBOQT09 |
long_lat |
ENVELOPE(42.420,42.420,63.021,63.021) ENVELOPE(155.950,155.950,54.200,54.200) ENVELOPE(35.513,35.513,63.429,63.429) |
geographic |
Gora Rus’ Valday |
geographic_facet |
Gora Rus’ Valday |
genre |
dvina |
genre_facet |
dvina |
op_relation |
Makale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı Karadeniz Araştırmaları 2536-5126 https://app.trdizin.gov.tr/makale/TVRBeE5qWTBOQT09 https://hdl.handle.net/11454/12759 5 20 19 27 |
op_rights |
info:eu-repo/semantics/openAccess |
_version_ |
1766398591461490688 |