3. Bájkes stádaj
Uddni årru birrusij gávtses juohkka låhkåsis Vuona viesádijs stádajn ja tjoahkkebájkijn. Edna sáme aj stádajn årru. Vájku la nav, de la ienemus oasse sáme varresvuoda dutkamis dagádum stádaj ålggolin. Diehtovádne urbána sámij varresvuoda ja iellemdile birra le duogátjin guoradallamij «Fra bygd til b...
Published in: | Septentrio Reports |
---|---|
Main Authors: | , |
Format: | Book Part |
Language: | Norwegian Lule Sami |
Published: |
Septentrio Academic Publishing
2022
|
Subjects: | |
Online Access: | https://septentrio.uit.no/index.php/SapReps/article/view/6457 https://doi.org/10.7557/7.6457 |
id |
ftunitroemsoe:oai:ojs.henry.ub.uit.no:article/6457 |
---|---|
record_format |
openpolar |
spelling |
ftunitroemsoe:oai:ojs.henry.ub.uit.no:article/6457 2023-05-15T18:14:55+02:00 3. Bájkes stádaj 3. Fra bygd til by Melhus, Marita Broderstad, Ann Ragnhild 2022-03-16 application/pdf https://septentrio.uit.no/index.php/SapReps/article/view/6457 https://doi.org/10.7557/7.6457 nor smj nor smj Septentrio Academic Publishing https://septentrio.uit.no/index.php/SapReps/article/view/6457/6528 https://septentrio.uit.no/index.php/SapReps/article/view/6457/6529 https://septentrio.uit.no/index.php/SapReps/article/view/6457 doi:10.7557/7.6457 Copyright (c) 2022 Marita Melhus, Ann Ragnhild Broderstad https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/deed.no CC-BY-NC Septentrio Reports; No. 2 (2022): Guktie mijjine? 2387-4597 10.7557/sr.2022.2 info:eu-repo/semantics/article info:eu-repo/semantics/publishedVersion Book chapter Bokkapittel 2022 ftunitroemsoe https://doi.org/10.7557/7.6457 https://doi.org/10.7557/sr.2022.2 2023-02-09T00:04:12Z Uddni årru birrusij gávtses juohkka låhkåsis Vuona viesádijs stádajn ja tjoahkkebájkijn. Edna sáme aj stádajn årru. Vájku la nav, de la ienemus oasse sáme varresvuoda dutkamis dagádum stádaj ålggolin. Diehtovádne urbána sámij varresvuoda ja iellemdile birra le duogátjin guoradallamij «Fra bygd til by» (Bájkes stádaj). «Fra bygd til by» la guovten oasen: akta registaranalijssa ja gatjálvissjiebmáguoradallam. Registaranalijssa tjadáduváj jagen 2011 aktisasjbarggon Senter for samisk helseforskning (Sáme varresvuodadutkama guovdásj, SSHF) ja Norsk institutt for by- og regionforskning (NIBR) gaskan. Ulmme lij gehtjadit gåktu 25 jahkebuolva 15-jagágij lidjin jåhtålam 23 sámevuona rabdaguovlo suohkanijs. Ållessjattugin ienep gå juohkka goalmát sijás årrun muhtem stádan. Ienep nissuna (39 %) gå ålmmå (33 %) lidjin stádajda jåhtålam. Finnmárko Gatjálvissjiebmáguoradallam tjadáduváj jagen 2014 vuona stádaj viesádij gaskan gudi lidjin bajássjaddam 23 sáme-dáttja rabdaguovlo suohkanijn. Sijá máná gudi lidjin badjel 18 jagága aj gåhtjoduvvin oassálastátjit. Danen li guoradallamin guokta sierra juohkusa: akta vuostasj buolva juogos ja nubbe nuppát buolva juogos. Vuostasj buolva juohkusis oassálasstin 2058 (34 %) sijájs gudi gåhtjoduvvin. Nuppát buolva juohkusis oassálasstin 1168 (19 %). Vásstedimprosænnta lij vuolemus nuoramusáj gaskan, ålmmåj gaskan ja smáv, nuorttalijvuona stádajn. Gålmadisoasse oassálasstijs diededin sij li sáme. Gatjálvissjiemán lidjin gatjálvisá tjerdalasj duogátja ja giela birra, varresvuoda, iellemvuoge, iellemdile, badjelgæhttjama, identitiehta, árbbedábálasj tjehpudagáj/russtima birra, bájkkáj ja kultuvrraj gullut, politihkalasj oassálasstema, vuojno sámegielaj gáktuj, manen la jåhtåm ja makkir sáme fálaldagá li mánájårruhijn ja skåvlåjn. I dag bor 8 av 10 innbyggere i Norge i byer og tettsteder. Også mange samer bor i by. Til tross for dette, er det meste av forskninga på samisk helse blitt gjort i distriktene. Kunnskapsmangelen om urbane samers helse og levekår var bakgrunnen for studien «Fra ... Book Part samisk University of Tromsø: Septentrio Academic Publishing Bor ENVELOPE(126.850,126.850,61.750,61.750) Bygd ENVELOPE(15.403,15.403,68.727,68.727) Septentrio Reports 2 |
institution |
Open Polar |
collection |
University of Tromsø: Septentrio Academic Publishing |
op_collection_id |
ftunitroemsoe |
language |
Norwegian Lule Sami |
description |
Uddni årru birrusij gávtses juohkka låhkåsis Vuona viesádijs stádajn ja tjoahkkebájkijn. Edna sáme aj stádajn årru. Vájku la nav, de la ienemus oasse sáme varresvuoda dutkamis dagádum stádaj ålggolin. Diehtovádne urbána sámij varresvuoda ja iellemdile birra le duogátjin guoradallamij «Fra bygd til by» (Bájkes stádaj). «Fra bygd til by» la guovten oasen: akta registaranalijssa ja gatjálvissjiebmáguoradallam. Registaranalijssa tjadáduváj jagen 2011 aktisasjbarggon Senter for samisk helseforskning (Sáme varresvuodadutkama guovdásj, SSHF) ja Norsk institutt for by- og regionforskning (NIBR) gaskan. Ulmme lij gehtjadit gåktu 25 jahkebuolva 15-jagágij lidjin jåhtålam 23 sámevuona rabdaguovlo suohkanijs. Ållessjattugin ienep gå juohkka goalmát sijás årrun muhtem stádan. Ienep nissuna (39 %) gå ålmmå (33 %) lidjin stádajda jåhtålam. Finnmárko Gatjálvissjiebmáguoradallam tjadáduváj jagen 2014 vuona stádaj viesádij gaskan gudi lidjin bajássjaddam 23 sáme-dáttja rabdaguovlo suohkanijn. Sijá máná gudi lidjin badjel 18 jagága aj gåhtjoduvvin oassálastátjit. Danen li guoradallamin guokta sierra juohkusa: akta vuostasj buolva juogos ja nubbe nuppát buolva juogos. Vuostasj buolva juohkusis oassálasstin 2058 (34 %) sijájs gudi gåhtjoduvvin. Nuppát buolva juohkusis oassálasstin 1168 (19 %). Vásstedimprosænnta lij vuolemus nuoramusáj gaskan, ålmmåj gaskan ja smáv, nuorttalijvuona stádajn. Gålmadisoasse oassálasstijs diededin sij li sáme. Gatjálvissjiemán lidjin gatjálvisá tjerdalasj duogátja ja giela birra, varresvuoda, iellemvuoge, iellemdile, badjelgæhttjama, identitiehta, árbbedábálasj tjehpudagáj/russtima birra, bájkkáj ja kultuvrraj gullut, politihkalasj oassálasstema, vuojno sámegielaj gáktuj, manen la jåhtåm ja makkir sáme fálaldagá li mánájårruhijn ja skåvlåjn. I dag bor 8 av 10 innbyggere i Norge i byer og tettsteder. Også mange samer bor i by. Til tross for dette, er det meste av forskninga på samisk helse blitt gjort i distriktene. Kunnskapsmangelen om urbane samers helse og levekår var bakgrunnen for studien «Fra ... |
format |
Book Part |
author |
Melhus, Marita Broderstad, Ann Ragnhild |
spellingShingle |
Melhus, Marita Broderstad, Ann Ragnhild 3. Bájkes stádaj |
author_facet |
Melhus, Marita Broderstad, Ann Ragnhild |
author_sort |
Melhus, Marita |
title |
3. Bájkes stádaj |
title_short |
3. Bájkes stádaj |
title_full |
3. Bájkes stádaj |
title_fullStr |
3. Bájkes stádaj |
title_full_unstemmed |
3. Bájkes stádaj |
title_sort |
3. bájkes stádaj |
publisher |
Septentrio Academic Publishing |
publishDate |
2022 |
url |
https://septentrio.uit.no/index.php/SapReps/article/view/6457 https://doi.org/10.7557/7.6457 |
long_lat |
ENVELOPE(126.850,126.850,61.750,61.750) ENVELOPE(15.403,15.403,68.727,68.727) |
geographic |
Bor Bygd |
geographic_facet |
Bor Bygd |
genre |
samisk |
genre_facet |
samisk |
op_source |
Septentrio Reports; No. 2 (2022): Guktie mijjine? 2387-4597 10.7557/sr.2022.2 |
op_relation |
https://septentrio.uit.no/index.php/SapReps/article/view/6457/6528 https://septentrio.uit.no/index.php/SapReps/article/view/6457/6529 https://septentrio.uit.no/index.php/SapReps/article/view/6457 doi:10.7557/7.6457 |
op_rights |
Copyright (c) 2022 Marita Melhus, Ann Ragnhild Broderstad https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/deed.no |
op_rightsnorm |
CC-BY-NC |
op_doi |
https://doi.org/10.7557/7.6457 https://doi.org/10.7557/sr.2022.2 |
container_title |
Septentrio Reports |
container_issue |
2 |
_version_ |
1766187942430113792 |