Þróun íbúðaverðs : innkoma banka og sparisjóða á íbúðalánamarkað - Jóhanna Guðný Hallbjörnsdóttir (2007)
Verkefnið er opið nemendum og starfsfólki Háskólans á Akureyri Í þessari skýrslu er rædd staða íbúðalánamarkaðsins hér á landi og með hvaða hætti hann hefur breyst síðustu ár. Íbúðalán hafa að miklu leyti verið í höndum hins opinbera þar til í ágústlok árið 2004 þegar varð breyting á og bankar og sparisjóðir ákváðu að veita almenningi íbúðalán með lægri vöxtum en áður höfðu sést hér á landi. Skömmu áður, þann 1. júlí 2004 hafði Íbúðalánasjóður hækkað lánshlutfall sitt í 90% úr 65%, lækkað vexti úr 5,1% í 4,8% og hækkað hámarkslánsupphæðir umtalsvert. Þetta þykir ekki ólíkleg ástæða banka og sparisjóða til að koma inn á íbúðalánamarkað þar sem að með þessu útspili Íbúðalánasjóðs lækkaði þeirra hlutdeild af íbúðalánum landsmanna en fram að þessu höfðu þeir átt allt að 30-35% markaðshlutdeildar ásamt lífeyrissjóðum landsins. Gerð er grein fyrir þeim aðilum sem eru á íbúðalánamarkaði og því sem þeir hafa upp á að bjóða fyrir lántakendur. Lagðar voru spurningar fyrir hlutaðeigendur, með misjöfnum svarárangri, þar sem beðið var um svör varðandi lánin sem standa almenningi til boða. Einnig var rætt við nokkra aðila úr bankageiranum til að komast að því hvernig bankarnir fjármagna íbúðalán sín. Í framhaldi af því eru nokkur lánaform sem eru í boði hér á landi tíunduð og einkennum þeirra lýst auk þess sem sambærileg lán lánastofnana eru borin saman. Þá er þróun íbúðaverðs rædd, hverjir hugsanlegir áhrifavaldar þeirrar þróunar eru eins og aðgengi að lánsfjármagni, lóðaframboð og lóðaverð og að lokum er þróun íbúðaverðs í samanburði við byggingarvísitölu skoðuð. Helsta niðurstaða skýrslunnar er sú að aðstæður á íbúðalánamarkaði hafa breyst gífurlega auk þess sem íbúðaverð hefur hækkað verulega með tilkomu banka og sparisjóða á íbúðalánamarkað. Lykilorð: íbúðalán, íbúðalánamarkaður, lánaform, lánakjör, þróun íbúðaverðs.