„Rödd Íslands“: Íslenska kvennahreyfingin á alþjóðavettvangi 1919–30. - Sóley Ósk Jónsdóttir 2000- (2025)
Í þessari ritgerð er fjallað um íslensku kvennahreyfinguna og þátttöku hennar í alþjóðasamstarfi á árunum 1919–1930. Borin verða saman helstu stefnumál íslensku kvennahreyfingarinnar og alþjóðakvennahreyfingarinnar á þessum árum mikilla breytinga og ólgu bæði á Íslandi og á heimsvísu. Alþjóðakvennahreyfingin sjálf var einnig á miklum breytingartímum þar sem fleiri lönd fyrir utan Norður-Ameríku og Evrópu fengu fulltrúa í alþjóðasamtökum og átök voru um hvert ætti að stefna. Konur höfðu í flestum löndum Vestur-Evrópu og Norður-Ameríku fengið kosningaréttinn á undangengnum árum og þurftu alþjóðasamtökin í ljósi þessa að breyta um áherslur. Einnig verður litið til Norðurlandanna og stefnumál kvennahreyfinganna í þessum löndum borin saman við stefnumál þeirrar íslensku. Íslenska hreyfingin var mjög virk á alþjóðavettvangi á þessum árum og vann, gegnum norrænt samstarf, markvisst að sameiginlegum markmiðum norrænna kvenna. Íslenska hreyfingin lagði áherslu á nokkur málefni. Í fyrsta lagi var áhersla á aukin pólitísk réttindi kvenna, í öðru lagi menntamál og í þriðja lagi réttindi óskilgetinna barna og ekkna. Í þessu síðastnefndu málefni skipti norrænt samstarf miklu máli og Norðurlöndin samræmdu stefnu sína í þessum málaflokki á alþjóðavettvangi. Deilur voru innan íslensku hreyfingarinnar um þátttökuna í alþjóðastarfinu en mikill kostnaður fylgdi henni. Þátttaka íslensku kvennahreyfingarinnar í alþjóðasamstarfi á árunum 1919–1930 var áhrifamikil og lagði grunninn að þeirri stöðu sem Ísland hefur í alþjóðaréttindabaráttu kvenna í dag. Jafnframt hjálpaði hún til með að gera Ísland að þjóð meðal þjóða sem gat staðið sjálfstætt á alþjóðavísu. In this thesis I discuss the Icelandic women’s movement in the years 1919–1930 and its participation in the international women’s movement. The agenda of the Icelandic women’s movement is compared with that of the international women’s movement during these tumultuous years of great change both for Iceland and the world. The international women’s movement also experienced great ...