Finland: the “Leader“ of Rural Development in Europe. What can Iceland learn from its Nordic counterpart? - Inga Dís Richter 1982- (2010)
Meginviðfangsefni þessarar ritgerðar er að skoða og meta dreifbýlisþróunarstefnu Evrópusambandsins út frá Finnlandi, nágrannaríki Íslands, sem fylgt hefur henni frá árinu 1995. Finnskar og íslenskar aðstæður í dreifbýli er hliðstæðar á allnokkrum sviðum. Gefin verður sýn á hvar hagstætt er fyrir Ísland að samsama sig dreifbýlisþróunarstefnu Finnlands og í hvaða tilvikum það ætti fremur að feta eigin braut. Í þessu skyni verður rakin sú þróun sem orðið hefur á dreifbýlisþróunarstefnu sambandsins og fjallað ítarlega um finnsku dreifbýlisþróunarstefnuna með það að markmiði að finna leiðir sem komið geti Íslandi að gagni. Að lokum verður gerð grein fyrir stöðu Íslands gagnvart dreifbýlisþróunarstefnunni og gerð tilraun til þess að lýsa því hvernig íslensk stefnumörkun þyrfti að líta út ef til aðildar að Evrópusambandinu kemur. Helstu niðurstöður ritgerðarinnar benda til þess að gagnlegt væri fyrir Ísland að leita til nágranna sinna í austri og hagnýta svipaðar aðferðir og Finnland á mörgum sviðum dreifbýlisþróunarstefnu. Sérstaklega ætti Ísland að tileinka sér aðferðarfræði Finna við að efla grasrótina og hefja afmörkuð verkefni á dreifbýlum svæðum. Einnig eru margvísleg tækifæri sem lúta að eflingu samkeppnishæfni smárra- og ör- fyrirtækja sem vert er að skoða. Einnig ætti Ísland að leggja áherslu á að viðhalda tekjum bænda. Ísland ætti að tileinka sér gagnsæja stjórnsýslu og gagnsæjar leiðir við innleiðingu líkt og Finnar. Hins vegar ætti Ísland að tileinka sér einfaldari stjórnsýslu en Finnar, leggja áherslu á skýra markmiðasetningu og markvissa eftirfylgni. Rammi Evrópu-sambandsins er víður og það er í höndum aðildarríkja að sníða hann að þörfum eigin landsbyggðar. Hugtakið dreifbýlisþróun heyrist vart í íslenskri orðræðu heldur er eingöngu rætt um byggðaþróun. Það þarf að breytast. Stjórnkerfi og stofnanauppbygging Íslands á þessu sviði er bæði flókin og lagskipt. Nauðsynlegt er að einfalda kerfið og gera skilvirkara til að auðvelda framkvæmd, utanumhald og eftirlit, bæði innanlands og fyrir Framkvæmdastjórn ...