Lög um nauðungarsölu nr. 90/1991 með hliðsjón af friðhelgi eignarréttar: Að hvaða marki skerða ákvæði laganna rétt gerðarþola til að njóta eigna sinna í friði og er tilefni til breytinga á löggjöfinni? - Urður Hafþórsdóttir 1999- (2024)
Markmið ritgerðarinnar er að gera grein fyrir því hvort nauðungarsala eignar á óhæfilega lágu verði skerði eignarrétt gerðarþola samkvæmt 72. gr. stjórnarskrá lýðveldisins Íslands nr. 33/1944 og 1. gr. 1. viðauka mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Við skoðun á framangreindu verður litið til gildandi löggjafar hér á landi og hjá nágrannaþjóðum okkar á Norðurlöndunum. Þá er jafnframt tekið mið af fjölda dómafordæma íslenskra dómstóla og mannréttindadómstóls Evrópu, meðal annars á sviði fullnusturéttarfars og eignarréttar. Þá eru meðalhófssjónarmið í ríkum mæli lögð til grundvallar. Færð eru rök fyrir því að þegar söluverð eignar við nauðungarsölu er fjarri líklegu markaðsverði hennar, þá geti verið um þungbæra eignarskerðingu að ræða, sem jafna megi til eignarnáms í skilningi fyrrgreindra mannréttindaákvæða. Þá er einnig tekið til skoðunar hvaða áhrif það hefur á stöðu gerðarþola að sýslumaður gæti ekki að lögbundnum skyldum sínum. Því til viðbótar, er einnig velt upp hvort sjónarmið um endurheimt óréttmætrar auðgunar kunni að eiga við framkvæmd nauðungarsölu. Í ritgerðinni er komist að þeirri niðurstöðu að lög um nauðungarsölu nr. 90/1991 tryggi rétt gerðarþola ekki nægilega vel að þessu leyti. Á þeim grundvelli, eru settar fram tillögur að breytingum á ákvæðum fyrrnefndra laga, í þeim tilgangi að styrkja stöðu gerðarþola, þó án þess að skerða rétt gerðarbeiðanda, og komast hjá tilvikum þar sem kann að vera brotið á rétti gerðarþola. Bæði verður vikið að þeim úrræðum sem gerðarþoli á samkvæmt núgildandi regluverki, og eftir atvikum settar fram tillögur til breytinga á þeim, sem og lagðar fram tillögur að nýmælum sem ekki eiga sér hliðstæðu í núverandi lögum en myndu fela í sér réttarbætur. The objective of this thesis is to examine whether the forced sale of property at an unreasonably low price results in a restriction of exercise of the right to property according to Article 72 of the Constitution of the Republic of Iceland no. 33/1944 and Article 1 of Protocol 1 to the European Convention on ...