Kosningalög nr . 112/2021 : einföldun regluverks og nýmæli - Lára Kristín Traustadóttir 1968- (2022)
Fyrstu heildarlög um kosningar á Íslandi, nr. 112/2021, sem tóku gildi um síðustu áramót eru umfjöllunarefni þessarar ritgerðar. Þau eru afrakstur umtalsverðrar vinnu á umliðnum árum sem miðaði að einföldun regluverks og að gera umgjörð um framkvæmd kosningamála nútímalegri og skýrari. Regluverk varðandi allar almennar kosningar er nú á einum stað, í einum nútímalegum lagabálki sem kemur í stað fernra laga sem áður giltu um framkvæmd mismunandi kosninga. Þau lög, sem felld voru úr gildi við gildistöku laganna, eru lög um framboð og kjör forseta Íslands, nr. 36/1945, lög um kosningar til sveitarstjórna, nr. 5/1998, lög um kosningar til Alþingis, nr. 24/2000, og lög um framkvæmd þjóðaratkvæðagreiðslna, nr. 91/2010. Ýmis nýmæli er að finna í kosningalögunum og þeim verða gerð nokkur skil. Má nefna að hlutverk Landskjörstjórnar er orðið mun viðameira en áður, sérstök úrskurðarnefnd kosningamála hefur verið sett á laggirnar auk ýmissa breytinga við fyrirkomulag kosninga svo sem við talningu og uppgjör. Kjörskrá verður framvegis rafræn og reglur um hæfi kjörstjórnarmanna hafa verið hertar. Réttindi kjósenda sem búsettir eru erlendis hafa verið aukin og gerðar breytingar til batnaðar fyrir þá kjósendur sem af einhverjum ástæðum þurfa aðstoð við kosningu. Einnig er umfjöllun um alþingiskosningarnar 25. september 2021 en um þær giltu lög um kosningar til Alþingis, nr. 24/2000, þar sem nýju lögin höfðu ekki tekið gildi. Fjallað verður stuttlega um kærur sem komu fram í kjölfar kosninganna og það fyrirkomulag að Alþingi sjálft úrskurði um hæfi þingmanna. The first comprehensive law on elections in Iceland, no. 112/2021, which entered into force on 1 January 2022, are the subject of this dissertation. They are the result of extensive work in recent years aimed at simplifying the regulatory framework and making the foundation for the conduct of electoral affairs clearer and more up to date. Regulations regarding all general elections have now been merged into one modern body of law, which replaces four laws that previously ...