„Af Óðni lærðu þeir allar íþróttir“ Samspil íþróttaiðkunar og sjálfstæðisbaráttu Íslendinga - Gunnar Óli Dagmararson 1991- (2021)
MA-verkefninu „Frá Óðni lærðu þeir allar íþróttir“: samspil íþrótta og sjálfstæðisbaráttu Íslendinga er skipt í tvo meginhluta. Annars vegar rannsóknarritgerð sem byggð er á söfnun ritaðra heimilda um sögu íþrótta á Íslandi og sögulegt yfirlit um sjálfstæðisbaráttu Íslands frá síðari hluta 19. aldar til stofnunar lýðveldisins Íslands árið 1944. Enn fremur eru þessar heimildir skoðaðar í ljósi fræðirita sem tengjast viðfangsefninu. Hins vegar er ljósmyndasýning sem unnin er upp úr safneign Ljósmyndasafns Íslands. Sýningin er sýnd á vefsíðunni www.gunnaroli.is. Þessi ritgerð fjallar um allt ferlið við verkefnavinnuna, allt frá helstu kenningum sem rannsóknin byggir á til nákvæmrar lýsingar á sýningarvinnunni sem leiddi til opnunar sýningarinnar. Saga íþrótta meðal landsmanna og innan norrænu goðafræðinnar er rakin, helstu sögustaðir glímu og aflrauna kynntir, áhrif þéttbýlismyndunar í Reykjavík og tilkomu nýrra menntastofnana útskýrð, sem og fyrstu skrefin í átt að skipulögðu íþróttastarfi á Íslandi. Enn fremur lýsi ég áhrifum landkynningar Íslendinga á alþjóðavettvangi Ólympíuleikanna á sjálfsmynd þjóðarinnar og framtíðarvonir um eigið fullveldi og sjálfstæði. Lýst er helstu stórviðburðum sjálfstæðisbaráttunnar og aðkomu íþróttaiðkunar á stórum mannamótum árin 1874, 1930 og 1944. Skýrslan endar á ítarlegri lýsingu á undirbúningi og uppsetningu sýningarinnar sem sýnd var frá 5. maí til 30. nóvember 2021 og hugleiðingu um hvernig best væri hægt að fylgja henni eftir. Rannsóknarspurningin sem leitast er við að svara í þessari ritgerð er: Hvert er hlutverk íþrótta og keppni í sköpun sjálfs- og þjóðarímyndar Íslands á tímum sjálfstæðisbaráttu þjóðarinnar?