"Skrílsuppþot Kommúnista á hafnarbakkanum" Hafnarverkamenn á kreppuárunum og Reykjavíkurhöfn sem stjórnmálalegt rými - Ari Guðni Hauksson 1994- (2021)
Í ritgerðinni er fjallað um Reykjavíkurhöfn og hafnarverkamenn sem þar störfuðu á fjórða áratug tuttugustu aldar. Höfnin var á þeim tíma stærsti vinnustaður Reykjavíkur ef ekki landsins alls. Á hverjum degi komu þar saman mörg hundruð manns annað hvort til starfa eða í von um að fá vinnu. Umfjöllunarefni ritgerðarinnar eru aðstæður hafnarverkamanna og hvað einkenndi þá, ekki síst pólitíska afstöðu þeirra, þá er skoðað hvernig höfnin var pólitískt rými á þeim róstusama tíma frá 1930–1939. Eins eru þessar spurningar og saga reykvískra hafnarverkamanna sett í samhengi við sögu hafnarverkamanna í nágrannalöndunum, auk þess er fjallað um ýmis þverþjóðleg mál sem höfðu áhrif á hafnverkamennina og stjórnmálin við höfnina. Ýmislegt sameinaði reykvíska hafnarverkamenn og vakti stéttavitund meðal þeirra, sjálfsmyndin, klæðnaður og búseta svo eitthvað sé nefnt. Hafnarverkamenn voru samt sem áður fjölbreyttur hópur og ýmislegt greindi þá að. Sumir voru fastráðnir og á meðan aðrir voru lausráðnir auk þess höfðu hafnarverkamenn mismunandi stjórnmálaskoðanir. Ákveðinn og áberandi hluti stéttarinnar var róttækari og vígreifari en almennt gekk og gerðist meðal verkamanna. Notfærðu þeir sér stöðu sína við höfnina til að koma á framfæri skoðunum sínum. Það er ljóst að á þessum tíma var Reykjavíkurhöfn mikilvægt pólitískt rými. Þar var stunduð virk verkalýðsbarátta en einnig almenn barátta stjórnmálafla millistríðsáranna. Kemur þar margt til svo sem hafnarsvæðið sjálft þar sem margir verkamenn með sameiginlega hagsmuni umgengust hvor aðra, erfiðar og hættulegar vinnuaðstæður, kreppan og þau kröppu kjör sem hún olli og síðast en ekki síst var höfnin snertiflötur við erlend áhrif sem mótuðu mjög þvermenningarleg stjórnmál þessa tímabils. This essay explores Reykjavík´s harbour and the dockers that worked there during the nineteen–thirties. The docks were the largest workplace in Reykjavík if not the largest in Iceland. Each day hundreds of labourers flocked to the docks to work or hoping to get some work. The characteristics of the ...