Notkun sykursýkislyfja á Íslandi á árunum 2008-2017 - Samanburður við Norðurlönd - Agnes Eir Magnúsdóttir 1989- (2020)
Sykursýki er flókinn efnaskiptasjúkdómur sem einkennist af of háum blóðsykri. Sykursýki skiptist aðallega niður í sykursýki af tegund 1 og tegund 2 þar sem tegund 1 er eins konar sjálfsofnæmissjúkdómur en tegund 2 er að meira leyti áunnin. Margvísleg sykursýkislyf eru til þar sem val byggist á fjölda klínískra þátta. Tíðni sykursýki hefur aukist á Íslandi sem og á Norðurlöndunum og víðar undanfarin ár en ástæður fyrir þessari aukningu eru ekki að fullu þekktar. Meginmarkmið verkefnisins var að kanna notkun sykursýkislyfja á Íslandi yfir árin 2008-2017 og bera það saman við notkun þeirra á Norðurlöndunum. Með því var hægt að áætla aukningu á fjölda einstaklinga með sykursýki þar sem lyfin eru að öllu jöfnu sértæk og ekki notuð við öðrum sjúkdómum. Ýtarlegur samanburður var gerður og mögulegir áhrifaþættir skoðaðir. Notast var við ópersónugreinanleg gögn, þ.e. sölutölur, sem tekin voru saman úr gagnagrunnum Norðurlandanna. Sölutölurnar voru notaðar til að reikna út aukningu eða minnkun á lyfjafræðilegri meðhöndlaðri sykursýki á Norðurlöndunum og túlka breytingu á notkun sykursýkislyfja á Íslandi. Niðurstöður rannsóknarinnar sýna að notkun sykursýkislyfja hefur aukist hraðar á Íslandi heldur en á hinum Norðurlöndunum. Á árunum 2008-2017 jókst notkun sykursýkislyfja á Íslandi 83,4%, miðað við t.d. 20,6% í Noregi. Af því má álykta að algengi sykursýki hafi aukist hraðar á Íslandi í samanburði við hin Norðurlöndin og stefnir nú í að Ísland verði með svipað hlutfall sykursjúkra og lönd sem voru nánast heimsþekkt fyrir háa tíðni af sykursýki (s.s. Svíþjóð og Finnland). Niðurstöður rannsóknarinnar benda einnig til þess að lyfjaval þegar kemur að sykursýkislyfjum sé mögulega mismunandi á Norðurlöndunum. Diabetes is a complicated metabolic disease characterized by hyperglycaemia. Diabetes is mainly diveded into type 1 and type 2 diabetes, where type 1 is a form of an autoimmune disorder and type 2 is mostly acquired. A variety of antidiabetic medication exists where the selection is based on a number of clinical factors. ...