Himneskur dauði. Maria Callas sem tákn og áhrifavaldur í list Marinu Abramovic - Ásgerður Júníusdóttir 1968- (2019)
Lokaritgerð þessi er unnin til MA-prófs í listfræði við Háskóla Íslands. Ritgerðin fjallar um óperusöngkonuna Mariu Callas sem tákn og áhrifavald í list gjörningalistakonunnar Marinu Abramović. Fræðilegur rammi ritgerðarinnar byggist á femínisku sjónarhorni og staða konunnar sem viðfangs og þátttakanda í myndlist og óperulist er skoðuð út frá hugmyndum er varða fegurðina, hið háleita, þjáninguna, dauðann og áhorfið (the gaze). Gjörninga- og óperulistformið eru sett í menningarsögulegt samhengi og sameiginlegir þættir er varða líkamann sem verkfæri og viðfang í tímatengdri list sem þarfnast áhorfenda eru kannaðir. Marina Abramović hefur samsamað sig Mariu Callas lengi, en síðustu ár virðist sú samsömun hafa aukist og fundið sér æ ríkari stað í list hennar. Rannsóknarspurningin er: Fyrir hvað stendur Maria Callas í list Marinu Abramović? Til þess að svara spurningunni eru ýmis ólík verk eftir Marinu Abramović skoðuð og sett í listfræðilegt og ævisögulegt samhengi auk þess sem áhrif Mariu Callas á list hennar eru greind. Abramović virðist telja að Maria Callas hafi dáið úr ástarharmi og þess vegna er áhugi hennar á söngkonunni tengdur hugmyndum er varða langvarandi þjáningu og dauða. Tilgáta er sett fram um að Callas sem tákn um rómantíska þrá eftir háleitni fegurðarinnar birtist í gjörningum Abramović í formi sársauka og þjáningar. This thesis is written as an MA-thesis in Art History and Art Theory at the University of Iceland. The thesis deals with the opera singer Mara Callas as symbol and influence in the works of the performance artist Marina Abramović. The framework of the thesis builds on feminist approach, and the position of women as subject and actors in the visual arts and opera is researched with regards to ideas about beauty, the sublime, pain, death and the gaze. Performance art and opera are placed within cultural and historical context, and their parallel features regarding the body as instrument and subject in time-based arts that require audience, are explored. Marina Abramović has for long ...