Notkun, þekking og áhrif á anabólískum sterum meðal þeirra sem stunda líkamsrækt og íþróttir til afþreyingar - Björn Jóhannes Hjálmarsson 1989- (2019)
Markmið: Að skoða notkun anabólískra stera (AS) hjá einstaklingum sem stunda líkamsrækt og íþróttir til afþreyingar; einnig möguleg áhrif notkunar og þekkingu notenda á þeim. Aðferð: Háskóli Íslands. Heimildaritgerð. Helstu leitarorð: Anabolic, androgenic, steroids, recreational, testosterone, efficacy, adverse. Niðurstöður: Anabólískir sterar eru tilbúin afleiða testósteróns og eru þeir ýmist teknir í töfluformi, í gegnum húðina með geli/plástrum eða þeim sprautað í vöðva. Notkun AS hefur farið vaxandi síðastliðna áratugi en helstu ástæður fyrir notkun AS eru útlitstengdar og frammistöðubætandi; steranotkun getur aukið vöðvastyrk-, -stærð og -endurheimt. Notkun AS getur haft í för með sér ýmsar aukaverkanir en þær eru tengdar skammtastærðum, tíðni inntöku og notkunarmynstri. Helstu líffærakerfi sem verða fyrir áhrifum eru húð, beinagrindarvöðvar, lifur, nýru, æxlunarfæri, hjarta og æða- og taugakerfi. Helstu leiðir sem notendur AS fá efnin eru frá læknum, af netinu og frá líkamsræktarþjálfurum en líka frá apótekum (með og án lyfseðils) og frá vinum sem einnig eru notendur. Notendur AS hafa upp til hópa takmarkaða þekkingu á mögulegum aukaverkunum. Allt að fjórðungur þeirra er háður efnunun og dánartíðni langtímanotenda er allt að fimmfalt hærri en ella. Ályktun: Fræða þarf notendur AS um mögulegar aukaverkanir, þá sérstaklega læknar sem útvega meirihluta efnanna. Ef algengi steranotkunar heldur áfram að aukast má gera fastlega ráð fyrir samhliða aukningu notkunartengdra heilsufarsvandamála. Purpose: To review the use of anabolic androgenic steroids (AAS) among recreational athletes and gym users; also possible adverse effects of AAS and user‘s knowledge of said effects. Methods: University of Iceland. Thesis. Key words: Anabolic, androgenic, steroids, recreational, testosterone, efficacy, adverse. Results: Anabolic steroids are a synthetic derivative of testosterone that are usually ingested orally, transdermally via gels/patches or through intramuscular injection. Over the past decades the use of AAS has ...