Jarðskjálftavarnir fyrir stagbrú á Ölfusá við Efri Laugardælaeyju - Ingvar Hjartarson 1994- (2019)
Á undanförnum áratugum hefur mikil þróun verið á jarðskjálftabúnaði til að verja brýr. Á Íslandi hafa blýgúmmílegur fyrst og fremst verið notaðar í þessu sambandi og ákveðin reynsla er komin á þær. Í þessari ritgerð er fókusinn settur á stagbrýr. Fyrst er fjallað um hönnun erlendra stagbrúa á þekktum jarðskjálftasvæðum. Í framhaldinu er fyrirhuguð stagbrú yfir Ölfusá við Efri Laugardælaeyju skoðuð nánar. Brúin er fyrsta sinnar tegundar á Íslandi og því er ekki sjálfsagt að blýgúmmílegur reynist ákjósanlegur kostur við jarðskjálftavarnir. Mannvirkið verður staðsett á þverbrotabelti Suðurlands og þarf að vera hönnuð fyrir nærsprunguáhrifum sem hafa greinst í jarðskjálftum þar. Slík áhrif einkennast af kröftugum lágtíðni hraðapúlsi á svæðum sem liggja nálægt upptökum jarðskjálfta. Þau er einkum hættuleg mannvirkjum með langan eiginsveiflutíma, sem er eitt af einkennum stagbrúa. Í verkefninu voru skráðar jarðskjálftatímaraðir á Suðurlandi keyrðar á reiknilíkan af stagbrúnni yfir Ölfusá og avinningur af notkun blýgúmmílega skoðaður. Niðurstöður benda til þess að blýgúmmílegurnar séu skilvirkari í þveráttina heldur en í langáttina þar sem miklar færslur brúargólfsins í langáttina valda miklu álagi á turninn. Seismic protection devices for bridges have developed rapidly in recent decades. Lead rubber bearings (LRBs) have mainly been used in Iceland as seismic devices and experience on using them has been established. The focus is on cable stayed bridges in this essay. Cable stayed bridges and their design in known earthquake zones are first discussed and then the planned bridge over Ölfusá near Efri Laugardælaeyja is examined in more detail. The bridge is the first of its type in Iceland and therefore it’s not given that LRBs are a suitable solution. The structure will be in the South Icelandic Seismic Zone (SISZ) and must be designed for near-source effects that have been recorded in earthquakes in the area. Near-source effects are characterized by strong low-frequency velocity pulse in areas near the earthquake ...