Þekking kransæðasjúklinga á kransæðasjúkdómnum : kerfisbundin heimildasamantekt - Sigrún Vala Halldórsdóttir 1988- (2018)
Kransæðasjúkdómur er ein algengasta orsök dauðsfalla á Íslandi sem og um allan heim. Sjúkdómurinn er lífsstílstengdur og því er oft hægt að koma í veg fyrir örorku og dauðsföll af völdum sjúkdómsins með lífsstílsbreytingum sjúklinga. Það geta þó verið ýmsar hindranir í vegi einstaklinga sem ætla að breyta lífsstíl sínum. Til þess að einstaklingar nái að breyta lífsstíl sínum varanlega þurfa þeir stuðning og góða þekkingu á sjúkdómnum. Þekking er forsenda þess að einstaklingar breyti lífsstíl sínum. Til að hámarka þekkingu einstaklinga þarf að veita þeim einstaklingsmiðaða og gagnreynda fræðslu sem miðar að þeirra þörfum. Ef fræðslan á að skila árangri er mikilvægt að meta þekkingu einstaklinga og fræðsluþarfir þeirra. Með þeirri vitneskju er hægt að veita þeim markvissari fræðslu og stuðning til að breyta lífsstíl sínum og heilsutengdri hegðun. Markmið ritgerðarinnar er að skoða nýlegar rannsóknir sem mæla sjúkdómstengda þekkingu einstaklinga með greindan kransæðasjúkdóm. Valin rannsóknaraðferð var kerfisbundin heimildasamantekt en hún felur í sér að leitað er á kerfisbundinn hátt að rannsóknargreinum um tiltekið efni sem falla undir fyrirfram ákveðin þátttöku- og útilokunarskilyrði. Leitað var í gagnagrunni PubMed að ritrýndum rannsóknargreinum sem gefnar voru út á síðastliðnum tíu árum. Eftir heimildaleitina stóðu fimm greinar sem uppfylltu þátttökuskilyrði rannsóknarinnar. Greining á niðurstöðum þessara rannsókna sýndi að þekking kransæðasjúklinga á sjúkdómnum mætti vera betri, ekki síst í ljósi þess hve þekkingin er mikilvæg. Þekking á sjúkdómnum var betri hjá þátttakendum sem höfðu hærri tekjur og meiri menntun, sem þýðir að mikilvægt er að taka til greina lýðfræðilegan bakgrunn skjólstæðinga þegar þeim er veitt sjúklingafræðsla. Lykilorð: kransæðasjúkdómur, sjúklingafræðsla, þekking, lífsstílsbreytingar Coronary artery disease (CAD) is one of the most common cause of death in Iceland and worldwide. The disease is lifestyle related and morbidity and mortality can be reduced by lifestyle changes. ...