Útbreiðsla fátæktar í samfélagshópum á Íslandi - Gerður Arinbjarnar 1993-; Ragna Sigurlín Jónasdóttir 1993- (2018)
Fátækt er að finna í öllum samfélögum heims og Ísland er þar ekki undanskilið. Tilgangur verkefnisins var að leiða í ljós hvaða hópar það eru sem glíma við lágar tekjur, efnislegan skort og standa höllum fæti í samfélaginu. Í verkefninu var stuðst við rannsóknarspurninguna „hafa bakgrunnsþættirnir kynferði, aldur, hjúskaparstaða, menntun, búseta, atvinnuþátttaka, fjöldi heimilismanna og örorka áhrif á dreifingu fátæktar í samfélagshópum á Íslandi?“. Verkefnið byggir á landskönnuninni Heilsa og lífshættir Íslendinga sem fór fram vorið 2015. Landskönnunin tók til 3000 einstaklinga á aldrinum 18-75 ára sem valdir voru með slembiúrtaki úr þjóðskrá. Alls skiluðu 1599 einstaklingar útfylltum spurningarlista og voru heimtur 58%. Sendur var út spurningarlisti sem innihélt 507 atriði sem tóku meðal annars til hættu á fátækt og verulegs efnislegs skorts. Niðurstöður landskönnunarinnar greindu frá því að konur voru bæði líklegri til þess að glíma við fátækt og verulegan efnislegan skort. Því yngri sem einstaklingarnir voru því hættara var þeim við fátækt, en verulegur efnislegur skortur var mestur hjá einstaklingum á aldrinum 25-44 ára. Einhleypir og einstaklingar í sambandi voru í mestri hættu á fátækt á meðan fráskildir glímdu oftar við verulegan efnislegan skort. Með auknu menntunarstigi minnkaði hætta á fátækt og dró úr efnislegum skorti. Einstaklingar án atvinnu voru í mestri hættu á fátækt og liðu oftar verulegan efnislegan skort. Hætta á fátækt jókst með fjölda heimilismanna en verulegur efnislegur skortur var mestur hjá einstaklingum sem voru einir í heimili. 75% öryrkjar voru í töluvert meiri hættu á fátækt og liðu mun oftar verulegan efnislegan skort en einstaklingar sem ekki voru öryrkjar. Út frá niðurstöðunum má álykta að bakgrunnsþættirnir kynferði, aldur, hjúskaparstaða, menntun, búseta, atvinnuþátttaka, fjöldi heimilsmanna og örorka hafi áhrif á dreifingu fátæktar í samfélagshópum á Íslandi. Búseta tengdist ekki marktækt hættu á fátækt og verulegum efnislegum skorti. Fátækt getur haft heilsufarslegar ...