Lífvæn byggð : tækifæri Skeifunnar sem lífvæn borgarmiðja - Sigurbjörg Helga Gunnbjörnsdóttir 1976- (2016)
Borgarskipulag stýrir því hvernig við notum borgarrými (e. urban public spaces) og hvernig við hegðum okkur í þeim. Hugmyndafræði módernismans um aðgreiningu svæða eftir landnotkun og dreifingu byggðar hefur ýtt undir vaxandi bílanotkun í mörgum borgum. Í Reykjavík fer mikið landsvæði undir samgöngumannvirki fyrir einkabílinn sem hefur leitt af sér umferðarteppu, loft- og hljóðmengun og haft áhrif á lífsgæði borgarbúa. Götur gegna því mikilvægu hlutverki í borgum og má ætla að hönnun og útfærsla þeirra hafi áhrif á lífvænleika borgarrýma. Markmið ritgerðarinnar er að sýna fram á tækifæri og möguleika Skeifunnar að verða lífvæn (e. liveable) borgarmiðja sem er bæði áhugaverð og aðlaðandi til að búa í. Ítarleg skoðun var gerð af erlendum fræðiheimildum og rannsóknum á hugtakinu lífvænleiki (e. liveability). Til að skýra og skilgreina hvað felst í hugmyndafræðinni á bak við „lífvæna byggð“ og hvernig hún tengist gönguvænleika. Hugtakið lífvænleiki er flókið sambland margra efnislegra þátta (e. physical features) í borgarlífinu sem hafa áhrif á gæði borgarrýma og hvernig við upplifum, skynjum og notum þau. Þetta eru þættir eins og gatnamynstur, tengingar, aðgengi, einkenni byggðamynsturs (stærðir og hlutföll bygginga), fjölbreytileiki, gróður, bekkir og margt fleira. Tilviksrannsókn var gerð á Skeifunni sem byggir á vettvangsskoðunum þar sem ytra og nærumhverfi hennar var skoðað út frá þessum hugmyndum. Horft var til Aðalskipulags Reykjavíkurborgar 2010 – 2030 hvað varðar að auka gæði í umhverfinu og þéttleika byggðar með vistvænum áherslum meðfram fyrirhuguðum þróunar- og samgönguási. Út frá niðurstöðum rannsóknar var gerð gróf tillaga að nýju skipulagi Skeifunnar. Niðurstöður undirstrika það að efnislegir þættir í borgarumhverfinu hafa áhrif á lífvænleika gatnanna og þar af leiðandi á gönguvænleika borgarrýma. Þetta samspil hönnunar og skipulags hefur áhrif á hegðun okkar og hvernig samskipti og athafnir eiga sér stað. Skeifan býr yfir mörgum eiginleikum sem styrkir að þar geti risið lífvæn borgarmiðja. Með því að ...