Yfirborðskvikleiki Psychrobacter stofna - Birna Björgvinsdóttir 1984- (2016)
Kvikleiki baktería er áhugaverður eiginleiki sem hefur verið mikið rannsakaður. Hvort sem eiginleikinn er nýttur til þess að ná yfirráðum yfir svæði og ná samkeppnisforskoti eða forðast ágang, þá eru bakteríur gæddar þessum hæfileika oft í betri stöðu en þær sem eru ókvikar. Kvikleiki getur farið fram á marga vegu og við mismunandi umhverfisaðstæður, í vökva og á föstu yfirborði. Bakteríur sem eru kvikar í vökva hafa verið hvað mest rannsakaðar í gegnum tíðina en á undanförnum árum hefur athyglin farið að beinast meir og meir að yfirborðskvikleika. Margt er þekkt um eðli og aðferðir sem bakteríur nota til yfirborðsfærslu en þó er mörgum spurningum enn ósvarað. Helsti munurinn á kvikleika sem fer fram í vökva og þess sem fer fram á yfirborði er sá að sá síðarnefndi er alltaf framkvæmdur af frumum í hópum sem njóta stuðning hvor af annarri en í vökvaumhverfi er kvikleikinn sjálfstæðari. Verkefni þetta gengur út á að kanna hvort finna megi yfirborðskvikleika hjá bakteríum af ættkvísl Psychrobacter sem hingað til hefur verið lýst sem ókvikri. Aðferðir voru prufaðar og aðlagaðar til þess að kanna hvort að mögulegt væri að staðfesta kvikleikann með smásjárathugun og þá jafnframt með hvaða hætti hann fer fram. Fengnir voru nokkrir stofnar úr stofnasafni Háskólans á Akureyri sem höfðu verið raðgreindir áður til Psychrobacter ættkvíslar. Niðurstöður verkefnisins eru þær að stofnar úr stofnasafni sem hafa verið raðgreindir og heyra undir ættkvísl Psychrobacter eru færir um yfirborðskvikleika. Gefa niðurstöður einnig nokkuð skýrar vísbendingar um að kvikleikinn sé á formi rykkingar (twitching motility) knúinn af frumuhárum af gerð 4 (type IV pili). Bacterial motility is an interesting trait that has been studied a great deal. Whether the feature is used to gain control over resources or to avoid intrusion, bacteria that carry this feature is more likely to have competitive advantage than non-motile ones. Motility can take place in many ways with various mechanism’s and can be seen in most environments. Bacteria that are ...