"Undir skólans menntamerki" : greining á skólamenningu í Menntaskólanum á Akureyri - Laufey Petrea Magnúsdóttir 1962- (2015)
Hvað er það sem skiptir mestu máli í skólastarfi og hvers vegna skiptir það máli? Í stjórnunar- og stofnanafræðum er lögð áhersla á mikilvægi menn-ingar innan stofnana og áhrif hennar á allt þeirra innra starf. Þar sem menning stofnana byggir á þeim viðmiðum, gildum og grundvallar-viðhorfum sem talin eru mikilvæg á hverjum stað og á hverjum tíma er nauðsynlegt að leita leiða til að greina þessa þætti í þeim tilgangi að skilja betur merkingu þeirra og áhrif. Rannsóknin sem hér um ræðir er lýsandi tilviksrannsókn og hefur það að markmiði að leita eftir og greina þau viðmið, gildi og grundvallarviðhorf sem til samans móta þá hugmyndafræði sem lögð er til grundvallar skólastarfi í einum tilteknum framhaldsskóla á Íslandi, þ.e. í Menntaskólanum á Akureyri. Í rannsókninni er stuðst við menningarlíkan sem skilgreinir skóla-menningu á fjórum þrepum. Á yfirborðinu (efsta þrepi) eru athafnir fólks þ.e. það sem fólk gerir, þar undir eru viðmiðin sem stýra athöfnum. Á þriðja þrepi eru gildin sem skýra, verja og réttlæta viðmiðin og athafnirnar. Dýpst (á fjórða þrepi) liggja grundvallarviðhorfin, þ.e. sannfæring fólks um það sem talið er vera rétt eða satt og verður alla jafna ekki breytt. Lögð er áhersla á að greina gildi og grundvallarviðhorf þátttakenda eins og þau birtast í umræðu um ýmsa mikilvæga þætti er lúta að starfi skólans s.s. um menntun, uppeldi, nám, kennslu, nemendur, árangur, breytingar og þróun, hefðir og venjur. Rannsóknin dregur upp áhugaverða mynd af hugmyndum þátttakenda um megintilgang þeirrar starfsemi sem þeir voru/eru virkir í að skapa og/eða endurskapa á þessu tiltekna tímabili. Rannsóknin byggir á hálfopnum viðtölum við 13 einstaklinga sem valdir voru af handahófi úr lagskiptu þýði vorið 2001 og 6 nýjum viðtölum sem tekin voru haustið 2014. Í ljósi þess að 14 ár eru brátt liðin frá því að gagnaöflun hófst var leitað sérstaklega eftir breytingum í menningu skólans með því að greina nýju gögnin með hliðsjón af völdum þáttum úr greiningu á eldri gögnum. Þeir þættir sem voru til skoðunar vörðuðu einkum ...