„Ég er svona streitutýpa.“ : rannsókn á kvíða kransæðasjúklinga - Bryndís Ásta Bragadóttir; Þórhalla Sigurðardóttir (2005)
Verkefnið er opið nemendum og starfsfólki Háskólans á Akureyri Árlega deyja um 500 Íslendingar af völdum hjarta- og æðasjúkdóma sem gerir þessa sjúkdóma að algengustu dánarorsök hér á landi. Meðal hinna fjölda sálrænna viðbragða sem komið geta í kjölfar kransæðastíflu er kvíði algengastur. Hjá kransæðasjúklingum virðist kvíði auka líkur á dauðsföllum. Tilgangur þessarar rannsóknar var að kanna orsakir og einkenni kvíða hjá kransæðasjúklingum. Rannsóknir sýna að kvíði getur haft neikvæð áhrif á batahorfur og því mikilvægt að greina hann og meðhöndla í tíma. Rannsóknarspurningin sem sett var fram var: Hvað orsakar kvíða hjá kransæðasjúklingum og hver eru helstu einkenni kvíðans? Við gerð rannsóknarinnar var notað eigindlegt rannsóknarsnið samkvæmt fyrirbærafræðilegri rannsóknaraðferð Vancouver-skólans. Úrtakið samanstóð af fjórum einstaklingum sem greinst höfðu með kvíða á göngudeild kransæðasjúklinga með HADS kvíðaprófinu. Eitt viðtal var tekið við hvern meðrannsakenda, viðtölin tóku um hálfa til eina klukkustund. Í niðurstöðunum voru greind þrjú þemu, þau voru: að þekkja sjálfan sig, lífið eftir kransæðastíflu og reynsla af heilbrigðisþjónustu. Niðurstöðurnar leiddu í ljós að orsakir kvíðans voru óþarfa áhyggjur af hverju sem væri og einkenni kvíða eru að miklu leyti líkamleg. Meðrannsakendur fundu allir fyrir kvíða í starfi meðan þeir voru úti á vinnumarkaðnum. Þeim fannst öllum gildi hreyfingar skipta mestu máli í bataferlinu. Almennt voru þeir sammála um að viðmót og þjónusta heilbrigðisstarfsfólks væri góð en þó komu fram góðar ábendingar um hvað mætti betur fara. Niðurstöður þessarar rannsóknar eru að mestu í samræmi við aðrar rannsóknir. Rannsakendur telja að niðurstöðurnar gefi mikilvæga innsýn inn í líðan kransæðasjúklinga sem er mikilvægur hluti af heildrænni hjúkrun. Lykilorð: Kvíði, kransæðasjúkdómur, brjóstverkur, hjartaþræðing, Hospital Anxiety And Depression Scale (HADS) kvíðapróf.