Nemendaverndarráð - barnavernd? : uppruni og starfshættir nemendaverndarráða - Ragnhildur Jónsdóttir (2008)
Viðfangsefni þessarar ritgerðar er rannsókn á nemendaverndarráðum í íslenskum grunnskólum. Í ráðunum sitja sérfræðingar með ólíka menntun og reynslu og er þeim ætlað að samræma þjónustu við nemendur á sviði heilsugæslu, námsráðgjafar og sérfræðiþjónustu. Í ritgerðinni er fjallað um tilurð og uppruna nemendaverndarráða og leið þeirra inn í lög og reglur um grunnskóla. Breytingar á viðhorfum til barna eru raktar og gerð er grein fyrir nýjum áherslum í barnaverndarstarfi. Einnig er fjallað um nemendaverndarráð í tengslum við ákvæði um barnavernd. Eigindleg tilviksathugun á starfsemi nemendaverndarráða tveggja grunnskóla í Reykjavík; Gamla skóla og Nýja skóla. fór fram skólaárið 2004-2005. Gögnum var safnað með því að athuga skjöl og önnur skrifleg gögn, gera vettvangsathuganir og taka viðtöl meðal annars við fólk sem tók þátt í stofnun fyrstu nemendaverndarráðanna. Forkönnun var gerð árið 2004 og náði til kynninga á nemendavernd á heimasíðum 53 skóla. Niðurstöður voru skoðaðar í ljósi greiningar Harding á fjórum stefnum í barnaverndarstarfi en þær eru; stefna byggð á lágmarksafskiptum hins opinbera og feðraveldi, landsföðurhyggja og barnavernd, foreldrastefna og stefna um réttindi barna. Áherslur í starfsháttum nemendaverndarráða eru fyrst og fremst í anda foreldrastefnunnar. Þó má greina að þær séu að færast í átt til stefnu um réttindi barna. Hugmyndin um nemendavernd í skólum barst hingað til lands um miðjan 8. áratugar síðustu aldar frá Gautaborg. Það tók löggjafann 20 ár að lögfesta nemendavernd í skólum. Niðurstöður gefa til kynna að nemendavernd skólanna tveggja einkennist af góðum vilja og umhyggju fyrir nemendum. Í báðum ráðum var mest fjallað um einstaklingsmál. Í Gamla skóla náði umfjöllunin einnig til almennrar velferðar nemenda og líktist að því leyti fyrstu íslensku markmiðunum. Í Nýja skóla voru úrræði sundurgreindari og sérhæfðari, nýjar sértækar nálganir höfðu þróast og samstarf var meira við aðila utan skólans. Áherslur í starfsháttum beggja ráða eru sérfræðingsmiðaðar og minna fer fyrir því að ...