Útgerðarmynstur við botnfiskveiðar : sókn í aflamarkskerfi - Arnljótur Bjarki Bergsson (2002)
Verkefnið er opið nemendum og starfsfólki Háskólans á Akureyri Verkefnið snýr að Íslenskum sjávarútvegi með áherslu á botnfiskveiðar á árunum 1980-2000. Með verkefninu er leitast við að svara rannsóknarspurningunni: Hefur útgerðarmynstur við botnfiskveiðar við Ísland breyst með tilkomu aflamarkskerfis við stjórn fiskveiða? Skoðaðar eru sjö mismunandi skilgreiningar á sókn. Í verkefninu er skoðuð þróun sóknar, og afla á sóknareiningu. Kannaðar eru breytingar á útgerðarmynstri þar sem horft er til handfæra, línu, neta og snurvoðarbáta auk botnvörpunga. Fiskihagfræði og fiskveiðistjórnunarkerfi eru höfð til hliðsjónar. Mótun fiskveiðistjórnarkerfisins og breytingar á því eru raktar. Til grundvallar eru gögn frá Fiskifélagi Íslands, Fiskistofu, Hagstofu Íslands og Þjóðhagsstofnun sem eru skoðuð og samþætt. Mikið rót var á lögum og reglum er fylgdu í kjölfar fiskveiðistjórnarkerfisins en dregið hefur úr því. Gögn þau sem skoðuð voru eru mismunandi og tefja fyrir samanburði. Þær breytingar sem orðið hafa á útgerðarmynstri á rannsóknartímabilinu eru sem hér segir: Sókn í botnfisk hefur minnkað fyrir fleiri sóknarviðmiðanir en þær sem sóknin hefur aukist. Sókn jókst mikið fram á tíunda áratuginn en svo dró úr sókn. Afli á sóknareiningu var minni árið 2000 en 1980, þrátt fyrir minnkandi sókn. Afli á sóknareiningu hefur aukist frá miðjum tíunda áratugnum. Afli og sókn netabáta og botnvörpunga hefur minnkað. Afli og sókn Snurvoðarbáta hefur aukist mest. Lykilorð Íslenskur sjávarútvegur, fiskveiðistjórnunarkerfi, fiskihagfræði, sókn, útgerðarmynstur.