Fullkomin trefjunargallgangabólga á Íslandi árin 1992-2012.
Publisher Copyright: © 2019 Laeknafelag Islands. All rights reserved. INNGANGUR Frumkomin trefjunargallgangabólga er langvinnur bólgusjúkdómur í gallvegum innan og/eða utan lifrar sem getur valdið skorpulifur, lokastigs lifrarbilun og leitt til lifrarígræðslu. Bólgusjúkdómar í meltingarvegi, fyrst o...
Published in: | Læknablaðið |
---|---|
Main Authors: | , , , , , |
Other Authors: | , , , , , |
Format: | Article in Journal/Newspaper |
Language: | Icelandic |
Published: |
2019
|
Subjects: | |
Online Access: | https://hdl.handle.net/20.500.11815/4039 https://doi.org/10.17992/lbl.2019.09.245 |
id |
ftopinvisindi:oai:opinvisindi.is:20.500.11815/4039 |
---|---|
record_format |
openpolar |
spelling |
ftopinvisindi:oai:opinvisindi.is:20.500.11815/4039 2023-11-12T03:59:57+01:00 Fullkomin trefjunargallgangabólga á Íslandi árin 1992-2012. Primary sclerosing cholangitis in Iceland 1992-2012 Jónasson, Jón Gunnlaugur Guðnason, Hafsteinn Ó. Kristinsson, Jón Örvar Bergmann, Óttar Már Ólafsson , S. Björnsson, Einar Stefán Læknadeild Önnur svið Lyflækninga- og bráðaþjónusta Rannsóknaþjónusta Skrifstofa meðferðarsviðs Landspítali 2019-09 6 389605 371-376 researchoutputwizard: hdl.handle.net/2336/621041 https://hdl.handle.net/20.500.11815/4039 https://doi.org/10.17992/lbl.2019.09.245 is ice Læknablaðið; 105(9) http://www.scopus.com/inward/record.url?scp=85071754792&partnerID=8YFLogxK Jónasson , J G , Guðnason , H Ó , Kristinsson , J Ö , Bergmann , Ó M , Ólafsson , S & Björnsson , E S 2019 , ' Fullkomin trefjunargallgangabólga á Íslandi árin 1992-2012. ' , Læknablaðið , bind. 105 , nr. 9 , bls. 371-376 . https://doi.org/10.17992/lbl.2019.09.245 1022-2278 96570676 33c0a00d-a3ff-4233-a2ec-c59b69245f38 85071754792 31482861 researchoutputwizard: hdl.handle.net/2336/621041 https://hdl.handle.net/20.500.11815/4039 doi:10.17992/lbl.2019.09.245 info:eu-repo/semantics/openAccess Meltingarlæknisfræði Meinafræði Epidemiology Incidence Primary sclerosing cholangitis PSC Sclerosing cholangitis Meltingarfærasjúkdómar Lifrarsjúkdómar Lifur Cholangitis Sclerosing Læknisfræði (allt) /dk/atira/pure/researchoutput/researchoutputtypes/contributiontojournal/article 2019 ftopinvisindi https://doi.org/20.500.11815/403910.17992/lbl.2019.09.245 2023-11-01T23:55:25Z Publisher Copyright: © 2019 Laeknafelag Islands. All rights reserved. INNGANGUR Frumkomin trefjunargallgangabólga er langvinnur bólgusjúkdómur í gallvegum innan og/eða utan lifrar sem getur valdið skorpulifur, lokastigs lifrarbilun og leitt til lifrarígræðslu. Bólgusjúkdómar í meltingarvegi, fyrst og fremst sáraristilbólga, er algengur áhættuþáttur. Hæsta nýgengi fullorðinna sem hefur verið birt var 1,2- 1,3/100.000 í Noregi og Svíþjóð og 60-76% höfðu bólgusjúkdóm í meltingarvegi. Markmið þessarar fyrstu rannsóknar sjúkdómsins á Íslandi var að kanna faraldsfræði hans frá árunum 1992-2012 og afdrif sjúklinganna. AÐFERÐIR Leit var framkvæmd í gagnagrunnum Landspítala og Sjúkrahússins á Akureyri að sjúkdómsgreiningunni: K83.0, „Gallgangabólga“, frá 1992 til 2012. Að auki var gerð leit að sjúklingum með yfirferð á öllum gallvegaspeglunum og segulómunum af gallvegum sem framkvæmdar voru á Landspítala 1992-2012. Einnig var gerð textaleit bæði í gagnagrunnum beggja spítalanna og í gagnagrunni meinafræðinnar fyrir lifrarsýni. NIÐURSTÖÐUR Alls fundust 42 sjúklingar með sjúkdóminn innan umrædds tímabils. Miðgildi aldurs við greiningu var 34 ára, 67% voru karlkyns og 90% fullorðnir (≥18 ára). Meðalnýgengi á ári var 0,69/100.000 manns á rannsóknartímabilinu. Alls 88% sjúklinga reyndust vera með bólgusjúkdóm í meltingarvegi, þar af 89% sjúklinga með sáraristilbólgu. Sjö sjúklingar hafa verið greindir með krabbamein, þar af fjórir með meinið í gallgöngum og einn í gallblöðru. Innan tímabilsins dóu 5 sjúklingar (12%), 51 mánuði (miðgildi) frá greiningu og þar af þrír úr gallgangakrabbameini 51 mánuðum (miðgildi) frá greiningu. Þrír (7%) þurftu lifrarígræðslu, þar af einn í tvígang. ÁLYKTANIR Nýgengi á Íslandi reyndist lægra en í nágrannalöndum okkar í Skandinavíu. Það er óljóst hvort það stafar af vangreiningu tilfella og/eða að sjúkdómurinn sé sjaldgæfari á Íslandi en í Noregi og Svíþjóð. Alls 7% þurftu á lifrarígræðslu að halda og 12% dóu úr sjúkdómnum, aðallega vegna gallgangakrabbameins. Background: Primary sclerosing ... Article in Journal/Newspaper Akureyri Akureyri Akureyri Iceland Opin vísindi (Iceland) Akureyri Halda ENVELOPE(25.170,25.170,70.853,70.853) Lægra ENVELOPE(9.298,9.298,62.700,62.700) Hæsta ENVELOPE(23.287,23.287,70.466,70.466) Læknablaðið 2019 09 371 376 |
institution |
Open Polar |
collection |
Opin vísindi (Iceland) |
op_collection_id |
ftopinvisindi |
language |
Icelandic |
topic |
Meltingarlæknisfræði Meinafræði Epidemiology Incidence Primary sclerosing cholangitis PSC Sclerosing cholangitis Meltingarfærasjúkdómar Lifrarsjúkdómar Lifur Cholangitis Sclerosing Læknisfræði (allt) |
spellingShingle |
Meltingarlæknisfræði Meinafræði Epidemiology Incidence Primary sclerosing cholangitis PSC Sclerosing cholangitis Meltingarfærasjúkdómar Lifrarsjúkdómar Lifur Cholangitis Sclerosing Læknisfræði (allt) Jónasson, Jón Gunnlaugur Guðnason, Hafsteinn Ó. Kristinsson, Jón Örvar Bergmann, Óttar Már Ólafsson , S. Björnsson, Einar Stefán Fullkomin trefjunargallgangabólga á Íslandi árin 1992-2012. |
topic_facet |
Meltingarlæknisfræði Meinafræði Epidemiology Incidence Primary sclerosing cholangitis PSC Sclerosing cholangitis Meltingarfærasjúkdómar Lifrarsjúkdómar Lifur Cholangitis Sclerosing Læknisfræði (allt) |
description |
Publisher Copyright: © 2019 Laeknafelag Islands. All rights reserved. INNGANGUR Frumkomin trefjunargallgangabólga er langvinnur bólgusjúkdómur í gallvegum innan og/eða utan lifrar sem getur valdið skorpulifur, lokastigs lifrarbilun og leitt til lifrarígræðslu. Bólgusjúkdómar í meltingarvegi, fyrst og fremst sáraristilbólga, er algengur áhættuþáttur. Hæsta nýgengi fullorðinna sem hefur verið birt var 1,2- 1,3/100.000 í Noregi og Svíþjóð og 60-76% höfðu bólgusjúkdóm í meltingarvegi. Markmið þessarar fyrstu rannsóknar sjúkdómsins á Íslandi var að kanna faraldsfræði hans frá árunum 1992-2012 og afdrif sjúklinganna. AÐFERÐIR Leit var framkvæmd í gagnagrunnum Landspítala og Sjúkrahússins á Akureyri að sjúkdómsgreiningunni: K83.0, „Gallgangabólga“, frá 1992 til 2012. Að auki var gerð leit að sjúklingum með yfirferð á öllum gallvegaspeglunum og segulómunum af gallvegum sem framkvæmdar voru á Landspítala 1992-2012. Einnig var gerð textaleit bæði í gagnagrunnum beggja spítalanna og í gagnagrunni meinafræðinnar fyrir lifrarsýni. NIÐURSTÖÐUR Alls fundust 42 sjúklingar með sjúkdóminn innan umrædds tímabils. Miðgildi aldurs við greiningu var 34 ára, 67% voru karlkyns og 90% fullorðnir (≥18 ára). Meðalnýgengi á ári var 0,69/100.000 manns á rannsóknartímabilinu. Alls 88% sjúklinga reyndust vera með bólgusjúkdóm í meltingarvegi, þar af 89% sjúklinga með sáraristilbólgu. Sjö sjúklingar hafa verið greindir með krabbamein, þar af fjórir með meinið í gallgöngum og einn í gallblöðru. Innan tímabilsins dóu 5 sjúklingar (12%), 51 mánuði (miðgildi) frá greiningu og þar af þrír úr gallgangakrabbameini 51 mánuðum (miðgildi) frá greiningu. Þrír (7%) þurftu lifrarígræðslu, þar af einn í tvígang. ÁLYKTANIR Nýgengi á Íslandi reyndist lægra en í nágrannalöndum okkar í Skandinavíu. Það er óljóst hvort það stafar af vangreiningu tilfella og/eða að sjúkdómurinn sé sjaldgæfari á Íslandi en í Noregi og Svíþjóð. Alls 7% þurftu á lifrarígræðslu að halda og 12% dóu úr sjúkdómnum, aðallega vegna gallgangakrabbameins. Background: Primary sclerosing ... |
author2 |
Læknadeild Önnur svið Lyflækninga- og bráðaþjónusta Rannsóknaþjónusta Skrifstofa meðferðarsviðs Landspítali |
format |
Article in Journal/Newspaper |
author |
Jónasson, Jón Gunnlaugur Guðnason, Hafsteinn Ó. Kristinsson, Jón Örvar Bergmann, Óttar Már Ólafsson , S. Björnsson, Einar Stefán |
author_facet |
Jónasson, Jón Gunnlaugur Guðnason, Hafsteinn Ó. Kristinsson, Jón Örvar Bergmann, Óttar Már Ólafsson , S. Björnsson, Einar Stefán |
author_sort |
Jónasson, Jón Gunnlaugur |
title |
Fullkomin trefjunargallgangabólga á Íslandi árin 1992-2012. |
title_short |
Fullkomin trefjunargallgangabólga á Íslandi árin 1992-2012. |
title_full |
Fullkomin trefjunargallgangabólga á Íslandi árin 1992-2012. |
title_fullStr |
Fullkomin trefjunargallgangabólga á Íslandi árin 1992-2012. |
title_full_unstemmed |
Fullkomin trefjunargallgangabólga á Íslandi árin 1992-2012. |
title_sort |
fullkomin trefjunargallgangabólga á íslandi árin 1992-2012. |
publishDate |
2019 |
url |
https://hdl.handle.net/20.500.11815/4039 https://doi.org/10.17992/lbl.2019.09.245 |
long_lat |
ENVELOPE(25.170,25.170,70.853,70.853) ENVELOPE(9.298,9.298,62.700,62.700) ENVELOPE(23.287,23.287,70.466,70.466) |
geographic |
Akureyri Halda Lægra Hæsta |
geographic_facet |
Akureyri Halda Lægra Hæsta |
genre |
Akureyri Akureyri Akureyri Iceland |
genre_facet |
Akureyri Akureyri Akureyri Iceland |
op_relation |
Læknablaðið; 105(9) http://www.scopus.com/inward/record.url?scp=85071754792&partnerID=8YFLogxK Jónasson , J G , Guðnason , H Ó , Kristinsson , J Ö , Bergmann , Ó M , Ólafsson , S & Björnsson , E S 2019 , ' Fullkomin trefjunargallgangabólga á Íslandi árin 1992-2012. ' , Læknablaðið , bind. 105 , nr. 9 , bls. 371-376 . https://doi.org/10.17992/lbl.2019.09.245 1022-2278 96570676 33c0a00d-a3ff-4233-a2ec-c59b69245f38 85071754792 31482861 researchoutputwizard: hdl.handle.net/2336/621041 https://hdl.handle.net/20.500.11815/4039 doi:10.17992/lbl.2019.09.245 |
op_rights |
info:eu-repo/semantics/openAccess |
op_doi |
https://doi.org/20.500.11815/403910.17992/lbl.2019.09.245 |
container_title |
Læknablaðið |
container_volume |
2019 |
container_issue |
09 |
container_start_page |
371 |
op_container_end_page |
376 |
_version_ |
1782340749324451840 |