Eski Türkçe Kökenli İki Macar Fiili
tanımlayabilmek için başarısız girişimlerde bulunmuşlardır. Gábór Bálint Macarca bír- fiilinin Moğolca kökenli olduğunu düşünmüş ve onu bari- veya beri- olarak hecelediği Moğolca bir fiil ile karşılaştırmıştır; “megfog, elvesz, tart, birtokol” [almak, edinmek, tutmak, sahip olmak]; “emel, megért, be...
Main Author: | |
---|---|
Format: | Article in Journal/Newspaper |
Language: | unknown |
Published: |
İstanbul Aydın Üniversitesi
2016
|
Subjects: | |
Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/pub/atb/issue/40077/476836 |
id |
ftdergipark2ojs:oai:dergipark.org.tr:article/476836 |
---|---|
record_format |
openpolar |
spelling |
ftdergipark2ojs:oai:dergipark.org.tr:article/476836 2023-05-15T18:14:58+02:00 Eski Türkçe Kökenli İki Macar Fiili KONGUR, I Mándoky 2016-05-01T00:00:00Z application/pdf https://dergipark.org.tr/tr/pub/atb/issue/40077/476836 unknown İstanbul Aydın Üniversitesi Istanbul Aydin University https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/564631 https://dergipark.org.tr/tr/pub/atb/issue/40077/476836 Volume: 2, Issue: 2 109-124 2149-5564 2687-2676 Aydın Türklük Bilgisi info:eu-repo/semantics/article 2016 ftdergipark2ojs 2020-08-27T18:58:09Z tanımlayabilmek için başarısız girişimlerde bulunmuşlardır. Gábór Bálint Macarca bír- fiilinin Moğolca kökenli olduğunu düşünmüş ve onu bari- veya beri- olarak hecelediği Moğolca bir fiil ile karşılaştırmıştır; “megfog, elvesz, tart, birtokol” [almak, edinmek, tutmak, sahip olmak]; “emel, megért, behat a dologba” [bir şeyi kaldırmak, anlamak, etkilemek] (Párhuzam a magyar és mongol nyelv teren, Budapeşte 1877, s. 3). Onun hipotezi hem semantik hem de morfolojik-fonolojik açılardan başarısız olmuştur. Onu takip eden bilim adamları da yine başarılı olamamışladır. Bernát Munkácsi bu fiili Vogulcanın bir fiili olan perm- “müsamaha etmek, dayanabilmek, üstesinden gelmek, yenmek” ile ilişkilendirmiştir ve her ikisinin de Hint- İran kökenli olduğunu söylemiştir (Árja és kaukázusi elemek a finn-magyar nyelvekben I, Budapeşte 1901, s. 163). H. Paasonen de bu Macarca fiilin Fin-Ugor ve Ural dillerindeki karşılıklarını aramış ve yukarıda bahsedilen Vogulca fiile çok çeşitli form ve anlamlardaki diğer Vogulca fiilleri eklemiştir: vērm- ‘yapabilmek’, verit- “dayanabilmek, tahammül etmek”, Ziryanca vermy- “-ebilmek, yapabilmek, beceri sahibi olmak, üstesinden gelmek”, Votyakca vormi- ‘ebilmek, yapabilmek, beceri sahibi olmak, üstesinden gelmek’ ve Samoyedce pir’au, pire’au “bir şeyin büyümesi, -ebilmek”, piretau, pirepie ‘bir şeyin büyümesi, -ebilmek’ (Beitrage zur fin- nischugrisch-samojedischen Lautgeschichte: KSz. XIV, s Article in Journal/Newspaper samojed* samojed* samoyed* DergiPark Akademik (E-Journals) Finn ENVELOPE(12.739,12.739,65.935,65.935) |
institution |
Open Polar |
collection |
DergiPark Akademik (E-Journals) |
op_collection_id |
ftdergipark2ojs |
language |
unknown |
description |
tanımlayabilmek için başarısız girişimlerde bulunmuşlardır. Gábór Bálint Macarca bír- fiilinin Moğolca kökenli olduğunu düşünmüş ve onu bari- veya beri- olarak hecelediği Moğolca bir fiil ile karşılaştırmıştır; “megfog, elvesz, tart, birtokol” [almak, edinmek, tutmak, sahip olmak]; “emel, megért, behat a dologba” [bir şeyi kaldırmak, anlamak, etkilemek] (Párhuzam a magyar és mongol nyelv teren, Budapeşte 1877, s. 3). Onun hipotezi hem semantik hem de morfolojik-fonolojik açılardan başarısız olmuştur. Onu takip eden bilim adamları da yine başarılı olamamışladır. Bernát Munkácsi bu fiili Vogulcanın bir fiili olan perm- “müsamaha etmek, dayanabilmek, üstesinden gelmek, yenmek” ile ilişkilendirmiştir ve her ikisinin de Hint- İran kökenli olduğunu söylemiştir (Árja és kaukázusi elemek a finn-magyar nyelvekben I, Budapeşte 1901, s. 163). H. Paasonen de bu Macarca fiilin Fin-Ugor ve Ural dillerindeki karşılıklarını aramış ve yukarıda bahsedilen Vogulca fiile çok çeşitli form ve anlamlardaki diğer Vogulca fiilleri eklemiştir: vērm- ‘yapabilmek’, verit- “dayanabilmek, tahammül etmek”, Ziryanca vermy- “-ebilmek, yapabilmek, beceri sahibi olmak, üstesinden gelmek”, Votyakca vormi- ‘ebilmek, yapabilmek, beceri sahibi olmak, üstesinden gelmek’ ve Samoyedce pir’au, pire’au “bir şeyin büyümesi, -ebilmek”, piretau, pirepie ‘bir şeyin büyümesi, -ebilmek’ (Beitrage zur fin- nischugrisch-samojedischen Lautgeschichte: KSz. XIV, s |
format |
Article in Journal/Newspaper |
author |
KONGUR, I Mándoky |
spellingShingle |
KONGUR, I Mándoky Eski Türkçe Kökenli İki Macar Fiili |
author_facet |
KONGUR, I Mándoky |
author_sort |
KONGUR, I Mándoky |
title |
Eski Türkçe Kökenli İki Macar Fiili |
title_short |
Eski Türkçe Kökenli İki Macar Fiili |
title_full |
Eski Türkçe Kökenli İki Macar Fiili |
title_fullStr |
Eski Türkçe Kökenli İki Macar Fiili |
title_full_unstemmed |
Eski Türkçe Kökenli İki Macar Fiili |
title_sort |
eski türkçe kökenli i̇ki macar fiili |
publisher |
İstanbul Aydın Üniversitesi |
publishDate |
2016 |
url |
https://dergipark.org.tr/tr/pub/atb/issue/40077/476836 |
long_lat |
ENVELOPE(12.739,12.739,65.935,65.935) |
geographic |
Finn |
geographic_facet |
Finn |
genre |
samojed* samojed* samoyed* |
genre_facet |
samojed* samojed* samoyed* |
op_source |
Volume: 2, Issue: 2 109-124 2149-5564 2687-2676 Aydın Türklük Bilgisi |
op_relation |
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/564631 https://dergipark.org.tr/tr/pub/atb/issue/40077/476836 |
_version_ |
1766188012445630464 |