Dokumalarda Yılan Motifi
Eski tanrılardan olan yılan hayatın güçlerinin efendisidir. Anadolu'da yılan kutsaldır, bu nedenle yılandan hem korkulur hem de ona saygı duyulur. Bazı Türkmen aşiretlerinde kutsal asanın yılana dönüştüğüne inanılır. Gerek yılan, gerekse onun dev şekli olan ejder sureti antik çağlara ait mi...
Main Author: | |
---|---|
Format: | Article in Journal/Newspaper |
Language: | Turkish |
Published: |
Süleyman Demirel University
2011
|
Subjects: | |
Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/pub/sduarte/issue/20725/221451 https://doi.org/10.21602/sgsfsd.53981 |
id |
ftdergipark2ojs:oai:dergipark.org.tr:article/221451 |
---|---|
record_format |
openpolar |
spelling |
ftdergipark2ojs:oai:dergipark.org.tr:article/221451 2023-05-15T16:04:55+02:00 Dokumalarda Yılan Motifi ÖLMEZ, Filiz 2011-03-16T00:00:00Z application/pdf https://dergipark.org.tr/tr/pub/sduarte/issue/20725/221451 https://doi.org/10.21602/sgsfsd.53981 tr tur Süleyman Demirel University Süleyman Demirel Üniversitesi https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/193339 https://dergipark.org.tr/tr/pub/sduarte/issue/20725/221451 doi:10.21602/sgsfsd.53981 Volume: 3, Issue: 6 1-21 1308-2698 Art-e Sanat Dergisi Halı,düz dokuma,yılan,ejder,motif,desen info:eu-repo/semantics/article 2011 ftdergipark2ojs https://doi.org/10.21602/sgsfsd.53981 2020-08-27T18:17:34Z Eski tanrılardan olan yılan hayatın güçlerinin efendisidir. Anadolu'da yılan kutsaldır, bu nedenle yılandan hem korkulur hem de ona saygı duyulur. Bazı Türkmen aşiretlerinde kutsal asanın yılana dönüştüğüne inanılır. Gerek yılan, gerekse onun dev şekli olan ejder sureti antik çağlara ait mitolojilerde çok yaygın bir semboldür. Eski Türkler arasında yılan, bolluk, bereket, sağlık ve mutluluk sembolü olmuştur. Bazı yörelerde sağlığı ve kötülüklere karşı gücü sembolize etmektedir. Yılan motifi düz dokumalarda daha çok rastlanılan bir süsleme unsurudur. Yılan Orta Asya Türk inanışında yer ve yeraltının simgesi olmuştur. Anadolu'da da geçmişten günümüze yeraltı ile ilgili inançların etkisiyle dokumalarda kötülüğü sembolize etmiş ve örneğin Konya yöresinde canavar olarak nitelendirilmiştir. Yılanın öldürücü ve zehirli özelliği çadırlarda yaşayan göçebe Türkmenler için bir korku unsuru olmuş, bu korkunun sonucu korunma amaçlı motifler ortaya çıkmıştır. Bu makalede; halılarda, kilim, cicim, zili ve sumak tipi düz dokumalarda, el örgü çoraplarda, kumaş ve işlemelerde kullanılan yılan motifleri, motifin kullanıldığı yöreler, sembolik anlamları, hikayeleri yönünden ele alınırken, motiflerin form ve biçim açısından incelemesi de yapılmıştır.Anahtar Kelimeler: Halı, düz dokuma, yılan, ejder, motif, desen.AbstractSnake, one of the oldest gods, is the master of life forces. Snake is sacred in Anatolia, therefore, the snake both feared and respected him. In some Turcoman tribes it is believed that the sacred rod turns into a snake. The snake or the dragon that is his copy the shape of a giant is a very common symbol in mythology of ancient times. Snake among the ancient Turks has been the symbol of abundance, fertility, health and happiness. In some regions, it symbolizes health and strength against evil. The snake motif is a decorative element that seen more common on plain weaving's pattern. Snake has become the symbol of ground and the underground in Central Asian Turkish beliefs. The snake has symbolized the evil in weavings with the effect of beliefs about the underground from past to present in Anatolia. And for example in Konya region it has been described as a monster. Deadly poisonous property of snake has been a fear factor for Turcoman nomads living in tents, as a result of this fear several protection motives have emerged. In this article, used snake motifs in carpets, rugs, kilim, jejim, and sumac type flat-weavings, hand-knitting socks, in fabrics and embroideries, regions that is used this motif, symbolic meanings, were viewed in terms of stories, and also the motives have been studied in terms of form and shape for the review.Key Words: Carpet, rug, flat weaving, snake, dragon, motif, pattern. Article in Journal/Newspaper ejder DergiPark Akademik (E-Journals) Orta ENVELOPE(6.658,6.658,62.783,62.783) |
institution |
Open Polar |
collection |
DergiPark Akademik (E-Journals) |
op_collection_id |
ftdergipark2ojs |
language |
Turkish |
topic |
Halı,düz dokuma,yılan,ejder,motif,desen |
spellingShingle |
Halı,düz dokuma,yılan,ejder,motif,desen ÖLMEZ, Filiz Dokumalarda Yılan Motifi |
topic_facet |
Halı,düz dokuma,yılan,ejder,motif,desen |
description |
Eski tanrılardan olan yılan hayatın güçlerinin efendisidir. Anadolu'da yılan kutsaldır, bu nedenle yılandan hem korkulur hem de ona saygı duyulur. Bazı Türkmen aşiretlerinde kutsal asanın yılana dönüştüğüne inanılır. Gerek yılan, gerekse onun dev şekli olan ejder sureti antik çağlara ait mitolojilerde çok yaygın bir semboldür. Eski Türkler arasında yılan, bolluk, bereket, sağlık ve mutluluk sembolü olmuştur. Bazı yörelerde sağlığı ve kötülüklere karşı gücü sembolize etmektedir. Yılan motifi düz dokumalarda daha çok rastlanılan bir süsleme unsurudur. Yılan Orta Asya Türk inanışında yer ve yeraltının simgesi olmuştur. Anadolu'da da geçmişten günümüze yeraltı ile ilgili inançların etkisiyle dokumalarda kötülüğü sembolize etmiş ve örneğin Konya yöresinde canavar olarak nitelendirilmiştir. Yılanın öldürücü ve zehirli özelliği çadırlarda yaşayan göçebe Türkmenler için bir korku unsuru olmuş, bu korkunun sonucu korunma amaçlı motifler ortaya çıkmıştır. Bu makalede; halılarda, kilim, cicim, zili ve sumak tipi düz dokumalarda, el örgü çoraplarda, kumaş ve işlemelerde kullanılan yılan motifleri, motifin kullanıldığı yöreler, sembolik anlamları, hikayeleri yönünden ele alınırken, motiflerin form ve biçim açısından incelemesi de yapılmıştır.Anahtar Kelimeler: Halı, düz dokuma, yılan, ejder, motif, desen.AbstractSnake, one of the oldest gods, is the master of life forces. Snake is sacred in Anatolia, therefore, the snake both feared and respected him. In some Turcoman tribes it is believed that the sacred rod turns into a snake. The snake or the dragon that is his copy the shape of a giant is a very common symbol in mythology of ancient times. Snake among the ancient Turks has been the symbol of abundance, fertility, health and happiness. In some regions, it symbolizes health and strength against evil. The snake motif is a decorative element that seen more common on plain weaving's pattern. Snake has become the symbol of ground and the underground in Central Asian Turkish beliefs. The snake has symbolized the evil in weavings with the effect of beliefs about the underground from past to present in Anatolia. And for example in Konya region it has been described as a monster. Deadly poisonous property of snake has been a fear factor for Turcoman nomads living in tents, as a result of this fear several protection motives have emerged. In this article, used snake motifs in carpets, rugs, kilim, jejim, and sumac type flat-weavings, hand-knitting socks, in fabrics and embroideries, regions that is used this motif, symbolic meanings, were viewed in terms of stories, and also the motives have been studied in terms of form and shape for the review.Key Words: Carpet, rug, flat weaving, snake, dragon, motif, pattern. |
format |
Article in Journal/Newspaper |
author |
ÖLMEZ, Filiz |
author_facet |
ÖLMEZ, Filiz |
author_sort |
ÖLMEZ, Filiz |
title |
Dokumalarda Yılan Motifi |
title_short |
Dokumalarda Yılan Motifi |
title_full |
Dokumalarda Yılan Motifi |
title_fullStr |
Dokumalarda Yılan Motifi |
title_full_unstemmed |
Dokumalarda Yılan Motifi |
title_sort |
dokumalarda yılan motifi |
publisher |
Süleyman Demirel University |
publishDate |
2011 |
url |
https://dergipark.org.tr/tr/pub/sduarte/issue/20725/221451 https://doi.org/10.21602/sgsfsd.53981 |
long_lat |
ENVELOPE(6.658,6.658,62.783,62.783) |
geographic |
Orta |
geographic_facet |
Orta |
genre |
ejder |
genre_facet |
ejder |
op_source |
Volume: 3, Issue: 6 1-21 1308-2698 Art-e Sanat Dergisi |
op_relation |
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/193339 https://dergipark.org.tr/tr/pub/sduarte/issue/20725/221451 doi:10.21602/sgsfsd.53981 |
op_doi |
https://doi.org/10.21602/sgsfsd.53981 |
_version_ |
1766400545547878400 |