Summary: | Bu makale, dört temel unsur ve cennete tapınma bağlamında Saha’nın atalarının Pantheon’unu inceleme amacını taşımaktadır. Orijinal panthenon her biri farklı işlerle ilgilenen üç temel gruba ayrılır: Aiyy, Toyon, Hahn. Bunlardan ay ve güneş kültleriyle bağdaştırılan iki tanrı grubu bulunur (Aiyy ve toyon). Bunlar su ve ateş ruhlarını simgeler ve “algys” ( iyi dilekler ve Toplum) ve “arcy” (arınma) kavramları ile ilişkilidir. Üçüncüsü ise ilk ikisinin niteliklerinin bir tür bileşkesidir ve “Kader belirleyici” olarak tanımlanır. Bu gruplandırma aynı zamanda sosyal statünün de belirleyicisidir. Yazarın hipotezine göre, Hint-İran fonetik ve semantik açıdan tanrıların benzer isimler ve işlevler taşıması eski Ariler ile Saha’nın ata pantheonlarının arasındaki genetik bağı ortaya koymaktadır. This article attempts to examine the Pantheon of the ancestors of Saha in the context of the primal elements and the dual concepts of worship of heaven. The original Pantheon is divided into three groups – Aiyy, Toyon, Hahn, which perform different functions. Of these groups, there are two groups of Deities associated with the Moon and the sun cults (Aiyy and Toyon), which embody the pervostihii of water and fire, as well as relate to the concepts of 'algys' (good wishes, Communion) and 'arčy' (purification). The third is a compound (mix) of the qualities of the first and second groups, and is defined as the "giver of Fate", which can be perceived as indicators of levels of social status. On the author's hypothesis of the Indo-Iranians phonetic and semantic parallel names and functions of some Deities, Aiyy points to genetic link in the formation of the pantheons of ancestors of Saha and the ancient Aryans. В данной статье предпринята попытка анализа Пантеона предков саха в контексте первостихий и дуальной концепции Предлагается оригинальная дифференциация пантеона на три группы – Айыы, Тойон, Хаан, которые выполняют различные функции. Из данных групп выделены две группы Божеств, связанных с культами Луны и Солнца (Айыы и Тойон), которые олицетворяют первостихии воды и огня, а также соотносятся с понятиями ‘алгыс’ (благопожелание, причащение) и ‘арчы’ (очищение). При этом третья – представляет собой соединение (mix) качеств первых и вторых групп, и определяется как «Дарители Судеб», которые могут восприниматься как показатели уровней социального статуса. По гипотезе автора индо-иранские фонетические и семантические параллели имен и функций некоторых Божеств Айыы указывают на генетические связи в формировании пантеонов предков саха и древних ариев.
|